Dekriminalizimi i hipokrizisë

Nov 28, 2015 | 16:30
SHPËRNDAJE
Vangjel Dule
Vangjel Dule

VANGJEL DULE

Nisma ligjvënëse “Për garantimin e integritetit të personave që zgjidhen, emërohen ose ushtrojnë funksione publike” në vetvete, në kushtet e një situate të shtetit të së drejtës dhe të demokracisë funksionale do të ishte përjetuar krejt ndryshe nga si ndodhi në Kuvendin tonë të enjten e shkuar.

Ndërgjegjësimi i trupit legjislativ dhe pranimi de facto i realitetit të inkriminuar politik normalisht duhej të çonte drejt një “purgatori”. Votimin e akteve përkatëse ligjore do të duhej ta pasonte vetëshpërndarja e Parlamentit për t’iu nënshtruar në vazhdim vullnetit të sovranit në terma tashmë të rishikuara politike, juridike pse jo dhe morale. Pretendimi është utopik dhe treguesit se do të mbetemi për shumë kohë akoma larg biomave të një civilizimi politik që do të lejonte zhvillime të tilla, janë domethënëse si në numër, ashtu dhe në cilësi.

Para së gjithash, legjislacioni ynë zgjedhor nuk lë shteg për keqinterpretime në lidhje me përgjegjësinë e prurjeve të dyshimta në legjislativ. Ndërsa për funksionet e tjera publike kjo është edhe më e qartë. Përgjegjë- sia ka emër dhe mbiemër, firmë edhe vulë. Megjithatë, protagonistët munguan në këtë debat madhor. I tillë gjithmonë vetëm për nga rëndësia e tij, aspak nga niveli.

Kryetari i opozitës nga pengesa objektive e të mosqenit deputet, ndërsa Kryeministri nga mungesa e vullnetit për t’u diskutuar kjo paketë në një seancë tjetër, kur impenjimet e tij ndërkombëtare nuk do të pengonin edhe kontributin e tij. Për rrjedhojë, nuk u dëgjua në Parlament ajo që pritej më shumë se çdo gjë tjetër: Mea culpa. Askush nuk i doli për zot vendimmarrjes së vet.

Si gjithmonë, edhe në këtë rast, përgjegjësia mbeti jetime. Ndërkohë që vërtetësia e pranisë së njerëzve të krimit edhe në radhët e parlamentarëve ka prova të gjalla, nuk mund të ketë alibi për askënd.

Fenomeni nuk është rezultat i imponimit të këtij kontingjenti te lidershipet partiake. Të gjithë jemi të ndërgjegjshëm se kaq masivisht, për momentin, një gjë e tillë nuk mund të ndodhë. Por as edhe rezultat i infiltrimit të tyre tinëzar në realitete naiviteti nuk mund të jetë. Përkundrazi. Kemi të bëjmë me zgjedhje. Zgjidhje të paramenduara. Të përdorura me “racionalitet” dhe “efektshmëri”.

Mungesa në vetvete e pranisë në debat, e denoncimit të praktikave dhe e distancimit nga fenomeni, në mënyrë të veçantë nga ana e Kryeministrit, dëshmon se procesi i nisur është më së shumti fryt i trysnisë së partnerëve tanë ndërkombëtarë dhe shumë pak, për të mos thënë aspak, nevojë dhe reflektim yni. Si i tillë ka shumë gjasa të mbetet vetëm germë e vdekur ligji si shumë e shumë të tjera. Pa frymë. Pa u shndërruar kurrë në frymë.

Diçka e ngjashme me kodin zgjedhor që me nxitjen dhe kondicionimin e faktorit ndërkombëtar e amendojmë dhe riamendojmë pas çdo procesi të dështuar zgjedhor për t’i rezervuar të njëjtin fat në procesin e radhës. Nga shumë ambasadorë është shprehur në këtë kuadër habia sesi ka mundësi një personazh i botës së krimit, edhe nga ata të dënuar dhe të denoncuar publikisht, të ketë kurajën të ekspozohet në një ballafaqim zgjedhor dhe në të njëjtën kohë të pranohet edhe nga një forcë politike si përfaqësues i saj. Kriteri i tyre që duhet nënvizuar në këtë rast është i një natyre tjetër.

Është thellësisht moral. Ata vijnë nga vende me legjislacione të konsoliduara dhe të provuara. Por që në të njëjtën kohë ligji moral qëndron krah tyre në mos mbi to. Sepse ligjet morale, “megjithëse të pashkruara”, na thotë Perikliu i shekullit të artë, “sipas ndjenjës së gjithëpranuar, ngarkojnë me turp këdo që i shkel”. Është ky dimensioni i munguar jo vetëm në procesin e saponisur, por në gjithë jetën tonë politike, juridike, shoqërore. Veç pa të cilin misioni i integritetit të pretenduar të funksionarëve publikë është i pamundur.

Është për të një sine qua non. Kjo mungesë, shumë më e ndjeshme sesa ajo e vetë Kryeministrit në seancën e së enjtes, rrezikon seriozisht të shndërrojë edhe procesin e integritetit (jo të dekriminalizimit siç përdoret rëndom abuzivisht) në farsë, në një tjetër hallkë të ciklit të stërgjatur vetëzhvlerësues të politikës dhe politikanëve. Në fund të fundit rrezikon të ketë rezultat të kundërt. Të dekriminalizojë vetë hipokrizinë. Dekriminalizim në kuptimin e vërtetë denotativ të fjalës.

NDIQE LIVE "PANORAMA TV" © Panorama.al

Te lidhura