Kupa e Botës 2026 do të organizohet nga Shtetet e Bashkuara, Kanadaja dhe Meksika. Të tria këto vende morën pjesë në Kupën e Botës 2022 në Katar dhe, si vende organizatore, janë kualifi kuar automatikisht në edicionin me 48 skuadra të vitit 2026. Tani ato përballen edhe me presionin shtesë për të zhvilluar një paraqitje të mirë para tifozëve të tyre.

Historikisht, vendet pritëse kanë pasur rezultate të mira në Kupat e Botës, megjithëse katër turnetë e fundit kanë sjellë rezultate të përziera. Gjashtë vende kanë arritur ta fi tojnë trofeun në tokën e tyre, ndërsa rasti i fundit ishte ai i Franca në vitin 1998. A do të arrijnë Shtetet e Bashkuara, Kanadaja dhe Meksika ta shfrytëzojnë avantazhin e fushës së tyre në Kupën e Botës më të madhe të organizuar ndonjëherë? Le t’i hedhim një vështrim historisë për të parë se si janë paraqitur vendet organizatore në edicionet e mëparshme të Kupës së Botës.

1930 – Uruguai (Kampion)

Uruguai fitoi Kupën e parë të Botës pasi e mbylli fazën e grupeve me dy fi tore dhe më pas fi toi të dyja ndeshjet e fazës eliminatore. Turneu kulmoi me një fi nale mes Uruguait dhe Argjentinës, pasi të dyja skuadrat kishin shkatërruar kundërshtarët e tyre me rezultat 6–1 në gjysmëfi nale. Argjentina kaloi në epërsi 2–1 në pjesën e parë, por tre gola të Uruguait në pjesën e dytë përmbysën gjithçka dhe i dhanë vendasve një fi tore 4–2, duke siguruar titullin e parë botëror në histori.

1934 – Italia (Kampione)

Edhe pse ishte vendi organizator, Italia u detyrua të kalonte nëpër procesin kualifi kues, hera e fundit që një vend pritës është detyruar ta bëjë këtë. Kupa e Botës 1934 braktisi formatin me grupe dhe u zhvillua si një turne me eliminim direkt mes 16 skuadrave. Italia mposhti Shtetet e Bashkuara, Spanjën, Austrinë dhe Çekosllovakinë në rrugën drejt titullit, duke fi tuar Kupën e Botës për herë të parë.

1938 – Franca (Çerekfinale)

FIFA ruajti formatin me eliminim direkt dhe Franca zhvilloi vetëm dy ndeshje. Fillimisht mposhti Belgjikën, por më pas u eliminua në çerekfinale nga Italia, e cila do të fitonte sërish turneun. Pas këtij edicioni, Kupa e Botës nuk do të zhvillohej për 12 vjet për shkak të Luftës së Dytë Botërore.

1950 – Brazili (Nënkampion)

Formati me grupe u rikthye dhe Brazili nisi turneun në mënyrë mbresëlënëse, duke regjistruar dy fi tore dhe një barazim për të kaluar në fazën fi nale, e cila funksiononte si një grup i dytë. Brazili fi toi dy ndeshjet e para të këtij grupi dhe krijoi një përballje vendimtare me Uruguain, e konsideruar praktikisht si fi nale. Megjithatë, dy gola të Uruguait në pjesën e dytë tronditën tifozët vendas në stadiumin “Marakana”, duke i dhënë Uruguait titullin e dytë botëror dhe duke shkaktuar atë që njihet si “Maracanazo”.

1954 – Zvicra (Çerekfinale)

Një tjetër Kupë Bote solli një tjetër ndryshim formati. Katër grupet përbëheshin nga dy skuadra të favorizuara dhe dy jo të favorizuara, ndërsa çdo ekip luante vetëm dy ndeshje në grup. Zvicra mposhti Italinë, humbi ndaj Anglisë dhe më pas fi toi sërish kundër Italisë në një ndeshje shtesë për të siguruar kualifi kimin. Në çerekfi nale, organizatorët morën pjesë në ndeshjen me më shumë gola në historinë e Kupës së Botës për meshkuj, duke humbur 7–5 ndaj Austrisë.

1958 – Suedia (Nënkampione)

Formati tradicional me grupe u rikthye dhe Suedia fi toi grupin e saj me dy fi – tore dhe një barazim. Ecuria e suedezëve vazhdoi edhe në fazën eliminatore, ku mposhtën Bashkimin Sovjetik dhe Gjermaninë Perëndimore për të siguruar një vend në fi nale. Aty i priste Brazili, i udhëhequr nga një talent 17-vjeçar, Pele. Ai shënoi dy gola dhe ndihmoi Brazilin të fi tonte 5–2, duke siguruar titullin e parë botëror për “Seleçao”.

1962 – Kili (Vendi i tretë)

Kili e nisi turneun me dy fi tore dhe siguroi kalimin në fazën eliminatore pavarësisht humbjes ndaj Gjermanisë Perëndimore në ndeshjen e fundit të grupit. Në çerekfi nale mposhti Bashkimin Sovjetik, por më pas u ndal nga Brazili në gjysmëfi nale. Në ndeshjen për vendin e tretë, një gol i Eladio Rojas në minutën e 90- të kundër Jugosllavisë siguroi rezultatin 1–0 dhe vendin e tretë për vendasit.

1966 – Anglia (Kampione)

“Tre Luanët” barazuan ndeshjen hapëse me Uruguain, por nuk gabuan më gjatë gjithë turneut. Anglia mposhti Argjentinën dhe Portugalinë në fazën eliminatore për të arritur fi nalen në Uembli kundër Gjermanisë Perëndimore. Me rezultatin 2–2 pas 90 minutave, ndeshja shkoi në kohën shtesë. Geof Hurst realizoi dy gola të tjerë dhe Anglia fi toi 4–2, duke siguruar titullin e saj të parë dhe të vetëm botëror.

1970 – Meksika (Çerekfinale)

Meksika e kaloi fazën e grupeve me dy fi tore dhe një barazim, por ëndrra për një ecuri historike mori fund në çerekfi nale. Italia triumfoi 4–1 dhe vazhdoi rrugën drejt fi nales, ku më pas u mposht nga Brazili, që fi toi titullin e tretë botëror.

1974 – Gjermania Perëndimore (Kampione)

Ky turne shënoi debutimin e Trofeut të ri të Kupës së Botës FIFA, i cili zëvendësoi Trofeun “Jules Rimet”, pasi Brazili e kishte fi tuar përgjithmonë atë pas titullit të tretë në vitin 1970. Trofeu i ri mbeti në Gjermaninë Perëndimore, pasi vendasit mposhtën Holandën 2–1 në fi nale.

1978 – Argjentina (Kampione)

Holanda arriti në fi nalen e dytë radhazi, por sërish nuk arriti të fi tonte trofeun. Argjentina humbi vetëm një ndeshje gjatë gjithë turneut dhe në finale mposhti Holandën 3–1 pas kohës shtesë. Mario Kempes dhe Daniel Bertoni ishin protagonistët kryesorë të triumfi t të vendasve.

1982 – Spanja (Faza e dytë e grupeve)

Spanja arriti me vështirësi të kalonte fazën e parë të grupeve falë avantazhit në përballjet direkte ndaj Jugosllavisë. Në fazën e dytë të grupeve nuk pati të njëjtin sukses. Humbja ndaj Gjermanisë Perëndimore dhe barazimi me Anglinë shuan shpresat e saj për gjysmëfi nale. Italia do të fi tonte turneun, duke mposhtur Gjermaninë Perëndimore në fi nale dhe duke siguruar titullin e tretë botëror.

1986 – Meksika (Çerekfinale)

Në organizimin e saj të dytë të Kupës së Botës, Meksika fi toi grupin përpara Paraguait, Belgjikës dhe Irakut. Më pas eliminoi Bullgarinë në raundin e 16-të. Në çerekfi nale, vendasit përballuan me sukses Gjermaninë Perëndimore dhe e çuan ndeshjen deri te penalltitë, por gjermanët triumfuan nga pika e bardhë. Ata do të arrinin fi nalen, ku më pas do të humbnin ndaj Diego Maradonës dhe Argjentinës.

1990 – Italia (Vendi i tretë)

Italia dominoi Grupin A me tri fi tore dhe asnjë gol të pësuar. Seria e ndeshjeve pa pësuar vazhdoi edhe ndaj Uruguait dhe Irlandës në fazën eliminatore. Në gjysmëfi nale, portieri Valter Zenga pësoi më në fund gol, kur Klaudio Kanixha barazoi për Argjentinën. Fituesi u vendos me penallti dhe Argjentina avancoi në fi – nale. Gjermania Perëndimore fi toi titullin e tretë botëror duke mposhtur Argjentinën 1–0, ndërsa Italia e mbylli turneun në vendin e tretë.

1994 – Shtetet e Bashkuara (Raundi i 16-të)

Si organizatore për herë të parë, SHBA përballej me presionin për të zhvilluar një Kupë Bote të suksesshme. Ndeshja hapëse në “Pontiac Silverdome” u ndoq nga 73,425 tifozë. Në tre ndeshjet e ardhshme në “Rose Bowl”, numri i spektatorëve ishte edhe më i madh. Pas fi tores 2–1 ndaj Kolumbisë, amerikanët siguruan kalimin në fazën eliminatore. Në 4 korrik, në raundin e 16-të, i priste Brazili. SHBA luftoi fort kundër kampionëve të ardhshëm, por goli i Bebetos në minutën e 72-të rezultoi vendimtar për eliminimin e tyre.

1998 – Franca (Kampione)

Franca u bë vendi i shtatë që fi ton Kupën e Botës. Në fi nalen e vitit 1998, francezët mposhtën Brazilin 3–0. “Les Bleus” nuk humbën asnjë ndeshje gjatë turneut dhe pësuan vetëm dy gola në shtatë takime, duke kurorëzuar një fushatë perfekte me trofeun e parë botëror.

2002 – Koreja e Jugut/ Japonia (Vendi i katërt / Raundi i 16-të)

Kjo ishte Kupa e parë e Botës e organizuar nga dy vende. Të dy organizatorët arritën në fazën eliminatore. Japonia u eliminua në raundin e 16-të nga Turqia, e cila do të arrinte deri në gjysmëfi nale. Koreja e Jugut realizoi një nga surprizat më të mëdha në histori. Fillimisht eliminoi Italinë me një gol të artë, më pas Spanjën pas penalltive në çerekfi nale. Gjermania i ndali në gjysmëfi nale, ndërsa koreano-jugorët humbën 3–2 ndaj Turqisë në ndeshjen për vendin e tretë.

2006 – Gjermania (Vendi i tretë)

Gjermania fi toi të tre ndeshjet e grupit dhe më pas eliminoi Suedinë dhe Argjentinën për të arritur në gjysmëfi nale. Aty u përball me Italinë, e cila shënoi dy herë në kohën shtesë për të siguruar fi nalen. Në anën tjetër, Franca mposhti Portugalinë falë një penalltie të Zinedin Zidan. Italia fi toi titullin pas penalltive kundër Francës, ndërsa Gjermania siguroi vendin e tretë me fi – toren 3–1 ndaj Portugalisë.

2010 – Afrika e Jugut (Faza e grupeve)

Kupa e parë e Botës në kontinentin afrikan nuk solli avantazhin e pritur për “Bafana Bafana”. Afrika e Jugut u bë vendi i parë organizator në histori që nuk arriti të kalonte fazën e grupeve. Barazoi me Meksikën, humbi ndaj Uruguait dhe mbylli turneun me një fi tore të paharrueshme ndaj Francës. Megjithatë, përfundoi me pikë të barabarta me Meksikën dhe u eliminua për shkak të golavarazhit më të dobët.

2014 – Brazili (Vendi i katërt)

Një skuadër e mbushur me talent dhe pritshmëri të mëdha përfundoi në një nga dështimet më të mëdha në historinë e futbollit brazilian. Pas arritjes në gjysmëfi nale, ëndrrat për titull u shkatërruan nga humbja turpëruese 7–1 kundër Gjermanisë. Ende i tronditur nga humbja më e rëndë në historinë e kombëtares dhe fundi i serisë prej 62 ndeshjesh pa humbje në shtëpi, Brazili humbi edhe ndeshjen për vendin e tretë 3–0 ndaj Holandës.

2018 – Rusia (Çerekfinale)

Rusia fi toi dy ndeshjet e para dhe siguroi kalimin në fazën eliminatore. Dy takimet e ardhshme u vendosën me penallti. Fillimisht rusët surprizuan Spanjën në raundin e 16-të, por më pas u eliminuan nga Kroacia në çerekfinale.

2022 – Katari (Faza e grupeve)

Kjo ishte Kupa e parë e Botës e zhvilluar në Lindjen e Mesme dhe e para që nisi në muajin nëntor. Katari nuk fi toi asnjë ndeshje dhe shënoi vetëm një gol në debutimin e tij në turne. Kujtimet më të mëdha të këtij edicioni u krijuan nga Maroku, i cili u bë kombëtarja e parë afrikane që arriti në gjysmëfi nale, si dhe nga Lionel Mesi dhe Argjentina, që fi tuan titullin pas një fi naleje epike kundër Francës.

PANORAMASPORT.AL

---