Venezuela ndodhet në një moment kritik pas largimit të Nicolás Maduro-s, me pasigurinë politike dhe rivalitetin mes fraksioneve të ndryshme që po intensifikohen.
Udhëheqja e re e vendit, e kryesuar nga Delcy Rodríguez, po përpiqet të konsolidojë pushtetin, megjithatë grupet e fuqishme paramilitare dhe bandat e armatosura vazhdojnë të përbëjnë një kërcënim serioz për sigurinë e Venezuelës.
Sipas një analize të New York Times, Nicolás Maduro kishte ruajtur kontrollin mbi grupet e armatosura paramilitare të njohura si “colectivos”, të cilat funksiononin si mekanizma të regjimit dhe garantonin dominimin e tij. Këto grupe, që kontrollojnë pika strategjike në qytete dhe periferitë e tyre, mbeten një kërcënim i madh për qeverinë e re, pasi shumë prej tyre shprehin hapur kundërshtimin ndaj ndryshimeve dhe paralajmërojnë reagime të mundshme të armatosura.
Delcy Rodríguez, ish-ministre e Jashtme dhe aleate e ngushtë e Maduro-s, konsiderohet si kandidatja kryesore për të marrë drejtimin e vendit, me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara. Arsyeja kryesore për këtë zgjedhje lidhet me faktin se Rodríguez duket se ruan kontrollin mbi forcat kyçe të sigurisë dhe shërbimet e inteligjencës, të cilat vazhdojnë të jenë të ndikuara nga strukturat e vjetra të pushtetit.
Megjithatë, tranzicioni nga sundimi autoritar i Maduro-s nuk është aspak i lehtë. Organizatat kriminale dhe grupet paramilitare jashtëzakonisht të fuqishme vazhdojnë të përfitojnë nga aktivitete të paligjshme si zhvatja, trafiku i drogës dhe rrëmbimet. Rodríguez dhe qeveria e re do të duhet të përballen me këtë sfidë, nëse duan të ruajnë pushtetin dhe të arrijnë stabilitet politik.
Grupet colectivos, si “La Piedrita”, një nga më të vjetrat dhe më të fuqishmet, vazhdojnë të jenë të pranishme në rrugët e Karakasit dhe qyteteve të tjera. Këto grupe paralajmërojnë për përplasjet politike dhe zhvillimet që lidhen me ndikimin e jashtëm të SHBA-ve, duke shprehur zhgënjimin e tyre për bashkëpunimin e disa figurave qeveritare me Uashingtonin para rënies së Maduro-s.
Kjo situatë krijon një dinamikë të re për grupet paramilitare, të cilat kontrollojnë zona me rëndësi strategjike dhe kanë aftësinë të reagojnë me armë kundër çdo qeverie që tenton t’u heqë ndikimin. Sipas sociologes Rebecca Hanson, një reduktim drastik i aksesit të këtyre grupeve në tregjet ilegale mund të çojë në përplasje edhe më të dhunshme.
Nga ana tjetër, prania në rritje e grupeve guerile, si Ushtria Çlirimtare Kombëtare e Kolumbisë (E.L.N.) dhe fraksione që rrjedhin nga Forcat e Armatosura Revolucionare të Kolumbisë (FARC), shton sfida të reja. Këto organizata synojnë kontrollin e rrugëve të trafikut të drogës dhe aktiviteteve të tjera ilegale, duke përfituar nga vakumi i pushtetit në Venezuelë.
Rezervat minerare, veçanërisht në rajonin Bolívar, i pasur me ar, mbeten një tjetër burim konflikti dhe destabiliteti. Organizata kriminale si Las Claritas Sindicato vendosin taksa ndaj punëtorëve dhe kontrollojnë zona me hekurudha dhe miniera ilegale.
Qeveria e Venezuelës do të duhet të menaxhojë këtë realitet kompleks dhe të sigurojë stabilitetin e vendit, duke adresuar konfliktin e fortë mes grupeve paramilitare, forcave të armatosura dhe fraksioneve politike që synojnë marrjen e pushtetit.
Megjithatë, kjo situatë e re politike mund të hapë rrugën për përplasje të reja, pasi fraksione ambicioze brenda ushtrisë dhe skenës politike kërkojnë të zgjerojnë ndikimin dhe pushtetin e tyre.
© Panorama.al
