Dimri pas dere
Si thoni, jeni gati të hidhni groshët të ziejnë? Jo, po kërkoni ndonjë antipastë të ftohtë deti po deshët . Meqë këto të parat dini t’i bëni të gjithë, në vazhdim të dimrit po ju japim receta shoqëruese të vakteve që mund t’i përdorni edhe si pjata unike, siç janë patatet e mbushura që do të shihni më poshtë. Meqë spinaqit i erdhi koha më në fund (jo se nuk kishte, por nuk është asnjëherë si kur ka kohën) qoftet e mëposhtme mund t’i përgatisni edhe me të. Por përbërësit e tyre, mbeten opsional. Kujdes gjithnjë nga ushqimet gjenetikisht të modifikuara. Këtë vit, mund ta keni vënë edhe vetë re që në tregun e zarzavateve, ato të vendit kanë qenë më të shumta se në vitet e shkuara, por prania e OMGJ-ve nuk mund të shmanget gjithsesi. Sidoqoftë, ngulmoni te produktet biologjike në çdo rast. Kërkesat tuaja do të risin edhe prodhimin. Do të keni shije dhe shëndet më të mirë. Për të mësuar më shumë rreth këtyre produkteve, lexoni informacionin më poshtë.
Çfarë janë OMGJ-të?
Organizmat e modifikuar gjenetikisht (OMGJ) janë bimë apo kafshë të cilave kodi gjenetik i është ndryshuar në laborator për të siguruar që ata të marrin karakteristika specifike që nuk i kanë në natyrë. Manipulimet gjenetike OMGJ janë përdorur në bio, ushqimet bujqësore dhe blegtorale. Modifikimi gjenetik bëhet kur në organizmat e tyre (vegjetaleve për shembull) futen pjesë të ADN-së të sjella nga organizma krejtësisht të ndryshme (duke përfshirë edhe kafshët) për të përfituar nga karakteristikat e këtij të fundit.
Shumë varietete bimore janë modifikuar për t’i bërë ato më rezistente ndaj kushteve të pafavorshme klimaterike, nga dëmtuesit, pesticidet,dhe konservimit më të gjatë.
Ato do të jenë “ushqim për të ardhmen” sepse OMGJ-të mund të rriten në vende ku nuk rritet dot fruti biologjik, gjithashtu me OMGJ-të, rritet sasia dhe madhësia, zvogëlohen humbjet bujqësore të shkaktuara nga sulmet e insekteve dhe parazitëve. OMGJ-të përdoren për të prodhuar bagëti viçi në një 
rritje të shpejtë, që lopët të japin më shumë qumësht për konsum etj. Nuk ka dallime të dukshme midis një luleshtrydheje dhe një tjetre që rritet në acar. Me përjashtim të faktit se e dyta, e ekspozuar ndaj temperaturave të ulëta, nuk ngrin. Në ADN e kësaj luleshtrydheje është injektuar geni nga një peshk Arktik për të përftuar luleshtrydhe 
rezistente ndaj të ftohtit dhe lejon që lëngu celular të mos ngrijë edhe kur temperaturat janë nën zero. Një grup i studiuesve meksikan ka prodhuar një farë që prodhon një bimë misri për t’i rezistuar thatësirës dhe temperaturave mbi 40 gradë celsius.
Kështu “përzien së bashku”, jo vetëm llojet e afërta, të tilla si një gomar dhe një pelë që të lindë një mushkë, por edhe në ADN e gjitarëve të vihen genet e një zvarraniku, tek domatja, genet e një insekti, për shembull tek maja e birrës që përdoret në gatim u transferuan genet e peshkut merluc për të marrë përbërës me pak yndyrë për akullore.
Shumica dërrmuese e OMGJ-ve, (90%) është e vendosur në Shtetet e Bashkuara, Kanada, Brazili, Argjentine (Vitet e fundit Shqipëria importon trajla me tonelata mishi nga Brazili dhe Argjentina.)
Aktualisht nuk ka legjislacion për etiketimin e produkteve gjenetikisht të modifikuara,
kështu që është shumë e vështirë për konsumatorët të bëjnë zgjedhje të informuar nëse janë apo jo për të blerë prodhimet që përmbajnë OMGJ. Disa kompani italiane, megjithatë specifikojnë në produktet e tyre që nuk përmbajnë OMGJ ose jo
megjithatë ato vijnë nga manipulimi gjenetik. Të vetmit të lumtur dhe të ngazëllyer për OMGJ janë vendet e treta. Ky lloj ushqimi është një nga format e mbështetjes ekonomike për ta, e cila bëri të mundur për të ushqyer gojët e shumë njerëzve.
Jam e sigurt që të gjithë ne kemi ngrënë ushqime OMG. Sa herë kemi provuar domate pa kurrfarë shije, mandarina e portokall pa lëng e shumë ushqime të tjera të cilat mund të kalojnë lehtësisht në doganat tona e të përzihen me ushqimet e vendit duke krijuar në treg një çorientim e mosbesim te konsumatori që nuk do të ushqehet me këto ushqime. Kërkoni ushqimet biologjike që për fat të keq po zhduken nga qarkullimi sepse fermerët tani gjithnjë e më shumë po marrin fara OMGJ sepse kostoja e tyre është më e ulët.
Patate të mbushura
Përbërësit :
Patate mesatare
Proshutë (si ta dëshironi po panceta jep më tepër shije)
Kërpudha
Domate të freskëta
Djathë mocarela
Djathë parmixhano
Pak verë të bardhë
Vaj ulliri
Kripë, piper, majdanoz
Përgatitja:
Së pari ziejmë patatet me gjithë lëkurë pasi t’i kemi larë mirë. Nuk i lëmë të ziejnë deri sa të çahet lëkura, pra jo shumë fortë. I heqim, i lëmë të ftohen (jo shumë) dhe i presim në mes. I pastrojmë nga brenda dhe i lëmë mënjanë në një tavë ndërkohë që përgatisim mbushjen. Në një tigan me vaj ulliri dhe një thelb hudhër hedhim kërpudhat e freskëta (në mungesë durimi e kohe të konservuara). I lëmë të marrin pak ngjyrë dhe shtojmë proshutën (sipas preferencës). I kaurdisim e shtojmë domatet e prera në kubikë, kripën, piperin dhe i shuajmë me verën e bardhë.
Patatet në tavë i spërkasim me pak parmixhano pluhur, shtojmë mbushjen dhe e mbulojmë me djathë mocarela. I fusim në furrë duke e kontrolluar pjekjen me sy.
Qofte me hithra
Meqenëse në Shqipëri hithrat gjenden gati në çdo stinë po ju jap këtë recetë. Mund të bëhet natyrisht edhe me spinaq, pazi, lakra të egra.
S’ka rëndësi se ç‘jeshillëqe përdorni.
Përbërësit që kam përdorur janë:
Hithra të përvëluara dhe të grira hollë 400gr (ose spinaq, lakra të egra, pazi)
djathë i bardhë 150 gr
1 tufe lyrtha (këto i njohin vetëm në zonën e veriut, është një lloj bime mjekësore që ka shijen e hudhrës dhe ul kolesterolin. Emri latin është allium ursinum)
1 tufë lëpjeta
1 tufë të madhe kopër
2 vezë
3 lugë miell gruri ose 2 luge miell misri
Kripë, piper, pak sode buke
1 tufe qepë të njoma ose 2 presh të grirë hollë të gjallë ose të kaurdisur më parë
2 patate të gjalla të grira në rende
Sipas dëshirës mund t’ i bëni me fara susami lart
Ndonjëherë unë u fus brenda një copë të vogël me djathë mocarel në mes të qofteve dhe kur ato skuqen djathi shkrin brenda.
Ndonjëherë këto qofte i bëj me miell misri të zjer në vend të patateve edhe ashtu dalin shumë të mira ose vetëm me miell normal dhe pa asgjë tjetër shtesë përveç hithrave, qepëve të njoma ose preshit erëzave dhe djathit…
Përbërësit përzihen të gjithë bashkë dhe më pas lihen të rijnë për pak. U jep formë dhe i skuq në tigan me pak vaj ulliri dhe jo në shumë nxehtësi.
Pasi i skuq i vë në një tavë dhe i lë në furrë të nxehur 100 -120 gradë që të kullojnë, pasi patatja vihet e gjalle dhe del më e shijshme ashtu.
I shoqëroj me një salce kajmaku. Të njëjtën masë mund ta përdorni edhe në petët e byrekut.
[email protected]
Dërgoni recetat tuaja!
