Polonia ka vendosur të fillojë prodhimin e minave kundër personit për herë të parë që nga Lufta e Ftohtë dhe planifikon t’i vendosë ato përgjatë kufirit të saj lindor dhe ndoshta t’i eksportojë ato në Ukrainë, tha zëvendësministri polak i mbrojtjes për ‘Reuters’.
Duke marrë pjesë në një ndryshim më të gjerë rajonal që ka parë pothuajse të gjitha vendet evropiane që kufizohen me Rusinë, me përjashtim të Norvegjisë, të njoftojnë planet për t’u tërhequr nga traktati global që ndalon armë të tilla, Polonia dëshiron të përdorë mina kundër personit për të forcuar kufijtë e saj me Bjellorusinë dhe Rusinë.
“Ne jemi të interesuar për sasi të mëdha sa më shpejt të jetë e mundur”, tha zëvendësministri i Mbrojtjes Pavel Zalevski për Reuters.
“Mburoja Lindore”
Minimet, tha ai, janë pjesë e “Mburojës Lindore”, një program mbrojtës që synon forcimin e kufijve të Polonisë me Bjellorusinë dhe enklavën ruse të Kaliningradit.
I pyetur nëse prodhimi do të fillonte vitin e ardhshëm, kur të përfundonte procesi i tërheqjes nga Traktati i Otavës, Zalewski tha:
“Do të doja shumë. Ne kemi nevoja të tilla.”
Polonia filloi procesin e tërheqjes nga Traktati i Otavës në gusht dhe më parë kishte thënë se mund të fillonte prodhimin e minave kundër personit nëse do të ishte e nevojshme, por nuk është marrë ende asnjë vendim formal. Komentet e Zalewskit janë konfirmimi i parë nga Varshava se do të vazhdojë me prodhimin.
Sipas Monitorit të Minave Tokësore dhe Municioneve me Thërrmim, Polonia i tha OKB-së në vitin 1995 se kishte braktisur prodhimin e minave kundër personit në mesin e viteve 1980 dhe se eksportet e armëve të tilla kishin ndaluar.
‘Belma’, kompania shtetërore që tashmë furnizon ushtrinë polake me lloje të ndryshme të tjera minash, tha se Polonia do të pajiset me miliona mina në kuadër të programit “Mburoja Lindore” për të siguruar kufirin e saj lindor prej 800 kilometrash.
“Po përgatitemi për kërkesën polake… e cila do të arrijë në 5-6 milionë mina të të gjitha llojeve”, tha për Reuters CEO i Belma-s, Jaroslaw Zakrzewski.
Ai shtoi se, ndërsa Ministria e Mbrojtjes nuk ka bërë ende një porosi, kompania do të jetë në gjendje të prodhojë deri në 1.2 milionë mina të të gjitha llojeve, përfshirë minat kundër personelit, vitin e ardhshëm. ‘Belma’ aktualisht prodhon rreth 100,000 mina çdo vit.
Prodhimi i tepërt mund të vihet në dispozicion të aleatëve
Ministri tha se furnizimi i Ukrainës me mina do të varet nga aftësitë prodhuese.
“Pika jonë fillestare janë nevojat tona. Por për ne Ukraina është një përparësi absolute sepse vija e sigurisë së Evropës dhe Polonisë është në frontin ruso-ukrainas”, tha Zalewski.
Drejtori ekzekutiv i Belma-s, Zakrzewski, tha se eksportet në Ukrainë ishin të mundshme dhe se vendet e NATO-s që kufizohen me Rusinë, përfshirë shtetet baltike, kishin treguar tashmë interes për të blerë mina kundër personelit.
Ai tha se nevojat e Polonisë do të prioritizohen, por çdo prodhim i tepërt mund t’u vihet në dispozicion aleatëve në rajon. Më herët këtë vit, Lituania dhe Finlanda thanë se prisnin të fillonin prodhimin e minave kundër personelit vitin e ardhshëm, mes shqetësimeve në rritje rreth Rusisë, që kur ajo nisi një pushtim të plotë të Ukrainës në vitin 2022.
Lituania dhe Estonia gjithashtu po tërhiqen nga traktati, por nuk kanë njoftuar plane për të prodhuar mina kundër personelit, megjithëse zyrtarët në Riga kanë thënë se mund të fillojnë shpejt prodhimin nëse është e nevojshme, dhe Estonia e sheh një veprim të tillë si një mundësi të ardhshme.
Prodhimi i minave kundër personelit në Poloni mund të fillojë kur të përfundojë periudha gjashtëmujore e tërheqjes nga traktati më 20 shkurt 2026, sipas Ministrisë së Jashtme polake.
Ukraina gjithashtu ka njoftuar tërheqjen e saj nga Traktati i Otavës i vitit 1997, në mënyrë që të mund të mbrohet më mirë kundër Rusisë, e cila nuk është palë në traktat. Secila palë akuzon tjetrën për përdorimin e minave kundër personelit gjatë luftës.
Fuqi të tjera të mëdha që nuk e kanë nënshkruar traktatin përfshijnë Shtetet e Bashkuara dhe Kinën.
© Panorama.al
