“Stili i Edi Ramës dështoi të siguronte përpjekjen e Shqipërisë për të drejtuar një samit të NATO-s vitin e ardhshëm, kur udhëheqësit e aleancës u takuan në Ankara.” Kështu shkruan media amerikane “Bloomberg” në një artikull, duke zbardhur detaje nga samiti që u mbajt disa ditë më parë në Turqi.
Media shkruan se kryeministri dështoi në tentativën e tij, pavarësisht përpjekjeve të bëra për të bindur aleatët në Ankara, duke theksuar se “nuk arriti të ofronte llojin e garancisë që aleanca kërkonte”.
“Sjellja e Ramës gjatë samitit ngriti pikëpyetje te disa prej udhëheqësve të tjerë të pranishëm dhe nuk arriti të ofronte llojin e garancisë që aleanca kërkonte, sipas personave që kanë dijeni për diskutimet private. Zyra e Ramës nuk iu përgjigj një kërkese për koment.”, shkruan media.
Artikulli thekson se Shqipëria rriti shpenzimet për mbrojtjen mbi pragun minimal prej 2% të PBB-së, pjesërisht falë një huaje prej 302 milionë dollarësh nga SHBA për blerje armësh, si dhe premtoi kontribut në programin PURL për furnizimin e Ukrainës me armë amerikane. Megjithatë, këto masa nuk mjaftuan për të siguruar mbështetjen e nevojshme.
“Kryeministri shqiptar ishte gjithashtu çuditërisht i drejtpërdrejtë në këmbënguljen e tij për të organizuar samitin e ardhshëm të NATO-s në vitin 2027, thanë këta persona, duke këmbëngulur se Rutte ia kishte premtuar këtë dhe duke sugjeruar që ai të fliste me Trump-in nëse kishte ndonjë problem.”, thekson media.
Sipas Bloomberg, Rama, gjatë seancës me dyer të mbyllura në samitiu drejtua presidentit turk Recep Tayyip Erdogan me termin “sulltan”, në dukje në formë shakaje. Por ky koment, shkruan media, shkaktoi siklet tek disa prej të pranishmëve, edhe pse Rama dhe Erdogan njihen për marrëdhëniet e tyre të afërta.
Po ashtu në artikull theksohet se në komunikatën përfundimtare të samitit nuk u përcaktua se ku do të zhvillohet samiti i ardhshëm i NATO-s, ndonëse në një deklaratë të mëparshme ishte parashikuar që Shqipëria të ishte mikpritëse pas Turqisë.
Në fund, media vëren se Rama mund të ketë ende një avantazh në raport me administratën amerikane, për shkak të dy projekteve turistike luksoze që familja Trump po zhvillon në jug të Shqipërisë me mbështetjen e qeverisë shqiptare.
Artikulli i plotë:
Stili i Edi Ramës dështoi të siguronte përpjekjen e Shqipërisë për të drejtuar një samit të NATO-s vitin e ardhshëm, kur udhëheqësit e aleancës u takuan në Ankara.
Në prag të bisedimeve të javës së kaluar, kryeministri shqiptar kishte bërë përpjekje të mëdha për të siguruar që vendi i tij të priste udhëheqësit e aleancës vitin e ardhshëm.
Ai kishte marrë hua në mënyrë që vendi i tij të përmbushte kërkesën minimale të NATO-s për të shpenzuar 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) për mbrojtjen dhe kishte premtuar të kontribuonte në programin PURL, në kuadër të të cilit aleatët blejnë armë amerikane dhe i dërgojnë ato në Ukrainë.
Por sjellja e Ramës gjatë samitit ngriti pikëpyetje te disa prej udhëheqësve të tjerë të pranishëm dhe nuk arriti të ofronte llojin e garancisë që aleanca kërkonte, sipas personave që kanë dijeni për diskutimet private. Zyra e Ramës nuk iu përgjigj një kërkese për koment.
Rama, 62 vjeç, është udhëheqësi kombëtar më i gjatë në botë, sipas Guinness World Records, me një gjatësi prej 1.88 metrash ose pak më shumë se 2 metrash. Gjatë gjithë karrierës së tij, ai e ka vënë në pah fizikun e tij me një ndjenjë teatraliteti, duke përqafuar udhëheqës të tjerë, duke u vendosur duart mbi supet e tyre ose duke u gjunjëzuar për t’u pëshpëritur.
Në Ankara, atletet e tij karakteristike të bardha tërhoqën vëmendjen e sekretarit të përgjithshëm të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), Mark Rutte, i cili ia tregoi ato Donald Trump-it gjatë fotografisë së përbashkët.
Presidenti amerikan ka qenë herë pas here i bezdisur me udhëheqësit që nuk respektojnë etikën e veshjes standarde të biznesit, më së shumti kur Volodymyr Zelenskyy i Ukrainës u paraqit në Shtëpinë e Bardhë vitin e kaluar me uniformën e tij ushtarake.
Rutte kishte qenë plotësisht i përqendruar në drejtimin e Trump-it gjatë takimit dyditor pa ndonjë shpërthim të ngjashëm, duke organizuar një prezantim të detajuar të kontratave të mbrojtjes me vlerë mbi 50 miliardë dollarë dhe duke theksuar vazhdimisht si rritjen e shpenzimeve në të gjithë aleancën, ashtu edhe respektin e saj ndaj udhëheqësit amerikan.
Fakti që mikpritësi ishte presidenti turk Recep Tayyip Erdogan, i cili ka marrëdhënien e tij me Trump-in dhe po bëhet një forcë gjithnjë e më e rëndësishme në sigurinë evropiane, gjithashtu e ndihmoi Rutte-n. Ideja që udhëheqësi i paparashikueshëm i njërit prej vendeve të NATO-s që shpenzojnë më pak për mbrojtjen të drejtonte samitin e ardhshëm u duk një sipërmarrje e rrezikshme për disa zyrtarë që ndihmonin në mbarëvajtjen e organizimit.
Gjatë seancës me dyer të mbyllura, Rama habiti disa prej të pranishmëve kur iu drejtua Erdoganit si “sulltan”, sipas dy personave që ndodheshin në sallë, me sa duket si një referencë në formë shakaje ndaj imazhit të liderit të fortë të presidentit turk. Komentet i bënë disa prej të pranishmëve të ndiheshin në siklet, megjithëse Rama dhe Erdogan kanë një marrëdhënie të ngushtë që prej më shumë se një dekade dhe kanë vizituar disa herë kryeqytetet e njëri-tjetrit.
Kryeministri shqiptar ishte gjithashtu çuditërisht i drejtpërdrejtë në këmbënguljen e tij për të organizuar samitin e ardhshëm të NATO-s në vitin 2027, thanë këta persona, duke këmbëngulur se Rutte ia kishte premtuar këtë dhe duke sugjeruar që ai të fliste me Trump-in nëse kishte ndonjë problem.
Komunikata e samitit të NATO-s e vitit 2025 thoshte se Shqipëria do të organizonte një takim pas Turqisë, pa specifikuar se kur do të ndodhte kjo. Deklarata që pasoi mbledhjen e javës së kaluar nuk përmbante asnjë referencë se kur dhe ku do të mbahet samiti i ardhshëm.
Sipas një personi të njohur me çështjen, Shqipëria u ka premtuar prej vitesh aleatëve të NATO-s se do të rriste shpenzimet për mbrojtjen për të përmbushur angazhimet e saj. Me Rutte-n të vendosur për t’i treguar Trump-it se anëtarët evropianë po marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e tyre, Shqipëria është vënë nën një vëzhgim më të madh dhe po kërkonte mënyra për të rritur me shpejtësi shifrat e saj përpara samitit.
Huatë e siguruara nga Shqipëria përpara samitit përfshijnë 302 milionë dollarë nga Shtetet e Bashkuara për armë, një vendim i miratuar në një mbledhje ministrore më 19 qershor dhe i raportuar nga agjencia zyrtare shtetërore e lajmeve e Shqipërisë.
Kjo i lejoi Shqipërisë të kalonte me vështirësi pragun prej 2% në vitin 2026, duke e çuar buxhetin e mbrojtjes në 2.15% të PBB-së, sipas një raporti të publikuar gjatë samitit. Vitin e kaluar, Tirana ishte shpenzuesja më e ulët në NATO, me vetëm 1.48% të PBB-së të dedikuar për mbrojtjen.
Nën presionin e Trump-it, anëtarët e NATO-s, përfshirë Ramën, premtuan vitin e kaluar të rrisin shpenzimet bazë për mbrojtjen në 3.5% deri në vitin 2035.
Megjithatë, Rama ka ende një kartë të rëndësishme që mund ta ndihmojë të forcojë ambicien e tij për të organizuar një takim të profilit të lartë: dy resorte luksoze që familja Trump po zhvillon në bregdetin jugor të Shqipërisë.
Rama ka mbështetur projektet e drejtuara nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan, pavarësisht javëve të tëra të protestave nga ambientalistët dhe aktivistët kundër korrupsionit.
© Panorama.al
