Kërcënimi për transportin ndërkombëtar detar nuk kufizohet më vetëm në Ngushticën e Hormuzit.
Ndërsa kriza në Gjirin Persik përshkallëzohet, Bab el-Mandab, kalimi strategjik që lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe Kanalin e Suezit, është tani në qendër të shqetësimeve.
Reuters raporton se Irani u ka kërkuar Huthëve të Jemenit të jenë të gatshëm të aktivizojnë një front të dytë në det nëse Shtetet e Bashkuara godasin objektet energjetike iraniane.
Nëse ky skenar konfirmohet, transporti global do të përballet me presione të njëkohshme në dy kalimet detare më të rëndësishme për transportin e energjisë. Ndikimi nuk do të kufizohet vetëm në transportin e naftës, por pritet të ndikojë në tregtinë ndërkombëtare, kostot e sigurimit të anijeve dhe zinxhirët globalë të furnizimit në tërësi.
Sipas burimeve të cituara nga Reuters, udhëheqja e Teheranit ka diskutuar tashmë mundësinë e përshkallëzimit, ndërsa udhëzimet përkatëse u janë transmetuar Huthive. Organizata thuhet se ka vendosur raketa dhe dronë në pozicione që lejojnë kontrollin e lundrimit në Bab el-Mandeb, një nga “portat” më të rëndësishme detare në planet.
Arteria e re e energjisë
Rëndësia e Detit të Kuq është rritur ndjeshëm që nga ndërprerja e trafikut në Ngushticën e Hormuzit. Arabia Saudite ka zhvendosur tashmë pjesën më të madhe të eksporteve të saj në portin e Yanbusë në bregdetin e Detit të Kuq, duke përdorur rrjetin e tubacioneve që anashkalon Gjirin Persik.
Sot, rreth 70% e eksporteve të energjisë saudite kalojnë nëpër këtë rrugë, ndërsa rreth 7% e furnizimit botëror me energji transportohet nëpërmjet Detit të Kuq. Kjo do të thotë që rajoni është bërë një shtyllë kyçe e sigurisë energjetike, jo vetëm një rrugë alternative transporti.
Për analistët, edhe sulmet e kufizuara ndaj anijeve tregtare ose objekteve energjetike janë të mjaftueshme për të shkaktuar një efekt të valëzuar në transportin detar, duke rritur koston e tarifave të mallrave, primet e sigurimit të rrezikut të luftës dhe ngarkesat e energjisë.
Trafiku në Hormuz po zvogëlohet
Në të njëjtën kohë, pamja në Ngushticën e Hormuzit po bëhet gjithnjë e më shqetësuese. Pas incidenteve të fundit të sigurisë dhe intensifikimit të operacioneve ushtarake në rajon, trafiku tregtar ka treguar një rënie të dukshme.
Të dhënat nga Diaplous tregojnë se më 14 korrik u regjistruan vetëm njëmbëdhjetë kalime anijesh , ku shumica dërrmuese ndoqën rrugën iraniane. Të nesërmen, sipas të dhënave të Kpler, kalimet ishin të kufizuara në shtatë , një tregues i kujdesit në rritje të pronarëve të anijeve dhe qiramarrësve.
Siguruesit tashmë i kanë rritur ndjeshëm primet e rrezikut të luftës, ndërsa disa operatorë anijesh po rishikojnë itineraret e tyre.
Nëse tensioni përhapet në Bab el-Mandab, tregu global i energjisë do të përballet me një presion të paparë, pasi dy arteriet detare më të rëndësishme për transportin e naftës dhe gazit natyror do të kërcënohen njëkohësisht.
© Panorama.al
