Prezantohet Çuli, i shtrëngon dorën Kristaq Skramit

Pas një lufte 7-vjeçare, jo thjesht mediatike, por e shoqëruar edhe me pushime nga puna dhe padi e çështje gjyqësore, Kristaq Skrami dhe Hervin Çuli, njëri drejtori në ikje dhe tjetri në ardhje i Teatrit Kombëtar, i shtrënguan duart njëri-tjetrin.
Dje në sallën “Kadri Roshi” të TK, përpara trupës së aktorëve, artistë që punojnë ose jo në Teatrin Kombëtar, u zhvillua ceremonia e prezantimit zyrtar të drejtorit të ri të këtij institucioni, i cili u shpall pas një konkursi të zhvilluar nga Ministria e Kulturës. Në të vërtetë nuk pritej, por ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro, ka arritur t’i ulë në të njëjtin panel Skramin dhe Çulin. Dhe jo vetëm kaq, por së pari Skrami uroi Çulin për detyrën e re dhe për sfidën që ka marrë mbi supe për reformimin e Teatrit Kombëtar e më pas drejtori i ri falënderoi atë të vjetrin për punën e deritanishme. Sytë e të gjithëve ishin të mbërthyera në skenë, ku qëndronte drejtori i ri, i cili ka premtuar ndryshime të thella në teatër. Ç’do të ndodhë paskëtaj? Do të largohen të gjithë nga puna, do të mbahen, do lidhen kontrata… Një shqetësim që u bë muaj që trazon të gjithë punonjësit e TK-së, e aq më tepër tani, pas ardhjes së Çulit në krye të tij.
Ministrja, analizë procesit

Ishte ministrja Mirela Kumbaro që prezantoi përpara artistëve, aktorë, regjisorë, kostumografë, skenografë, teknikë etj. drejtorin e ri të Teatrit Kombëtar. Duke iu referuar të gjitha pikëpyetjeve që janë ngritur mbi mënyrën e zgjedhjes së drejtorit të ri, për zhvillimin e konkursit, shqyrtimit të platformave, etj., Kumbaro e pa të nevojshme të bënte një ekspoze të të gjithë këtij procesi, që ka nisur me organizimin e takimeve e tryezave me artistë, për të kulmuar me konkursin e hapur më 5 dhjetor të vitit që lamë pas. Sipas ministres, i gjithë procesi është zhvilluar konform ligjit, i cili parashikon përzgjedhjen e drejtorit me konkurs dhe as nga komuniteti i artistëve dhe as nga ministri në mënyrë arbitrare. Ajo shpjegoi se si nga 11 kandidatura u përzgjodhën tri, që ishin më të plota dhe më afër realitetit të Teatrit Kombëtar, për të ardhur te përzgjedhja dhe propozimi i Hervin Çulit, çka u aprovua edhe nga Kryeministri Edi Rama. Sipas Kumbaros ky është fillimi i një procesi të domosdoshëm ndryshimi. “Ose do të rrimë në këtë stanjacion që të çon në vetëvrasje, ose do të ndryshojmë. Por, ndryshimi nuk lidhet vetëm me ndryshimin e drejtorit të një institucioni. Duhet që drejtori të ketë vullnetin për të bërë ndryshimin në menaxhimin e institucionit”, tha Kumbaro. Ajo shfrytëzoi rastin që të njoftonte edhe fillimin e punës për ndryshimin e ligjit për artin dhe kulturën, që sipas Kumbaros nuk ka arritur të funksionojë e të kthehet qoftë edhe në një VKM të vetme, sepse në të nuk janë marrë parasysh kërkesat e grupeve të interesit. “Kam lexuar të gjitha procesverbalet dhe asnjë prej vërejtjeve të bëra prej jush nuk është marrë parasysh. Kësaj here ndryshimin do ta bëjmë bashkë me ju”, tha Kumbaro. Në përfundim të fjalës së vet, ministrja Kumbaro nuk harroi të falënderojë edhe drejtorin Kristaq Skrami, për bashkëpunimin 8-vjeçar, duke shpresuar në vazhdimin e kësaj marrëdhënieje me Teatrin Kombëtar, në punën që pritet përpara. “Posti i drejtorit nuk është i përjetshëm, marrëdhëniet njerëzore janë më të rëndësishmet”, tha Kumbaro. Në vazhdë të kësaj, një prej aktorëve i kërkoi ministres të jetë më e pranishme në teatër, se zakonisht ministrat kanë ardhur vetëm me raste prezantimesh.
Drejtori i ri
Siç e do zakoni, drejtori i ri duhet të thotë diçka përpara stafit, që në fakt, në rastin e Hervin Çulit nuk është aspak i panjohur. Teksa qëndronte mbi skenë dhe shihte në sallë bashkëpunëtorët e tij të ardhshëm, Çuli u shpreh se mes tyre shihte shumë miq, por edhe njerëz që e paragjykojnë apo personalitete me të cilët nuk ka ndarë të njëjtat këndvështrime.
“Sigurisht që nuk jam perfekt, por e dua shumë skenën dhe nuk kam ardhur për të dëmtuar njeri, por për të ndërtuar. Shpresoj që ato që unë ëndërroj t’i bëjmë të gjithë bashkë”, tha Çuli, duke shtuar se e vetmja “njollë” i tij do të jetë karshi njerëzve që nuk i përgjigjen institucionit me punë. “Unë jam një njeri që dashurohem pas njerëzve. Kam edhe atë gjënë tjetër që kam filluar ta menaxhoj”, tha Çuli, duke pasur parasysh gjaknxehtësinë, që e ka karakterizuar për vite, por që tanimë në pozicionin e drejtorit do t’i duhet ta menaxhojë mirë.

“Kush s’punon, nuk merr rrogë në Teater
Pas “kalimit të butë” të detyrës nga ish-drejtori Kristaq Skrami te Hervin Çuli, ky i fundit kërkon pak kohë “të marrë frymë”, përpara se të parashtrojë të gjithë hapat që do të marrë, në përputhje edhe me platformën që e nxori atë fitues. Por, pas fjalës së parë si drejtor, pa dyshim që i ka ca përjetime për t’i ndarë. “Personalisht provova emocion, pasi kthehem në këtë institucion pas 7 vjetësh dhe jam në krye të tij, si drejtor i Teatrit Kombëtar. Për atë çka i takon marrëdhënies me trupën, administratën, teknikën, atë që tashmë është përkufizuar si “kontratat”, do të thosha që është një proces. Nuk kam ardhur këtu për të hequr individë të veçantë nga puna, por për të kryer një proces, i cili duhet të jetë i kujdesshëm dhe do kohën e vet. Ndaj dhe para tyre premtova se për mua ka rëndësi ajo që ne do të ndërtojmë duke punuar dhe nuk ka rëndësi asnjë lloj paragjykimi i krijuar për heqjen nga puna të njërit apo tjetrit. Unë vij në këtë detyrë për të motivuar një grup njerëzish, për ta ndryshuar Teatrin Kombëtar”, tha Çuli. Siç e ka theksuar edhe në platformën e tij, ai u shpreh se “në Teatrin Kombëtar nuk do të merren më rroga pa punuar”. Sa u takon punëve të para që ai do të bëjë në TK, ai tha se lidhen me emergjencat e në rastin konkret me kushtet e punës. “Do të skanoj ambientet e punës. Së pari kaldajën”, tha Çuli, me qëllim zgjidhjen e një prej problemeve më të mëdha të TK, që është ngrohja.

Lamtumira e Kristaq Skramit, uron pasardhësin
Me një gjest qytetarie i ka lënë stafetën pasardhësit, ish-drejtori i Teatrit Kombëtar, Kristaq Skrami. Pasi falënderoi ministren Kumbaro për vlerësimin që i bëri punës së tij në këto vite, që ai i quajti një sfidë të jashtëzakonshme dhe pasi shprehu mirënjohjen për të gjithë ata artistë, që nga aktorët, regjisorët, skenografët e me radhë, deri te punëtorët e skenës, për të gjitha punët e mira, shumë të mira e ndonjëherë jo edhe aq, Skrami uroi pasardhësin. “Duke pasur parasysh platformën dhe synimet ambicioze të drejtorit të ri, uroj që në bashkëpunim me gjithë komunitetin artistik, të bëjë më të mirën për Teatrin Kombëtar. Të përfitojmë nga rasti që ministrja e Kulturës është këtu, që t’i kërkojmë që të jetë më pranë TK-së dhe ta mbështesë edhe financiarisht dhe buxheti i teatrit të vijë duke u rritur dhe jo duke u ulur”, tha Skrami.

Çuli në gjyq me Teatrin

Tashmë i ulur në karrigen e paraardhësit të tij, që e pushoi nga puna, Çuli shprehu sërish falënderimet e tij ndaj drejtorit të TK-së, për mënyrën se si organizoi kalimin e detyrës. “Falënderoj sinqerisht edhe drejtorin e Teatrit, që pavarësisht shumë replikave që ne kemi pasur në distancë në shtyp, tregoi një kulturë dhe një xhentëllmenizëm të admirueshëm dhe kalimi u bë në mënyrë shumë civile”, tha ai. Por, ndërkohë vazhdon të jetë i hapur procesi gjyqësor kundër tij. “Kam fituar gjyqin e punës, që do të thotë se më takojnë disa rroga për të marrë, por nuk do t’i marr tani. Nuk ia jap dot rrogat vetvetes, është pak e vështirë kjo”, thotë Çuli duke qeshur. “Ndërsa në datën 31 kam një gjyq tjetër, ku unë jam i padituri nga Teatri. Kjo çështje është në apel dhe mendoj që do të përfundojë. Gjithsesi, unë jam me teorinë që për mua nuk ka rëndësi e kaluara, por ajo që do të vijë më mbrapa, e ardhmja”, tha ai. Në vitin 2007, Teatri Kombëtar hodhi në gjyq Hervin Çulin, për “fyerje dhe hedhje baltë” mbi institucionin, pas akuzave të këtij të fundit për abuzim me biletat.

ALMA MILE

© Panorama.al