Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, do të bëhet lideri i parë i huaj që takohet me Presidentin Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë në mandatin e tij të dytë të martën e katër shkurtit, një takim që zhvillohet në një moment kritik për armëpushimin e Gazës.
Pas mbërritjes së tij në Uashington, ambasadori izraelit në SHBA, Yechiel Leiter, i cili mori postin e tij një javë më parë, e përshkroi këtë si “një vizitë historike” në platformën X.
“Miqësia SHBA-Izrael është e fortë dhe po forcohet edhe më shumë” shkroi ai.
Trump ka marrë meritat për nënshkrimin e marrëveshjes fillestare gjashtë-javore të armëpushimit që ndaloi luftën 15 mujore midis Izraelit dhe Hamasit.
Deri më tani, kjo ka bërë që 13 pengje izraelitë dhe pesë tajlandezë të lirohen dhe 583 të burgosur palestinezë të lirohen në këmbim.
Megjithatë, Netanyahu – duke u përballur me një luftë për mbijetesën e tij politike – ka deklaruar vazhdimisht se marrëveshja ekzistuese e Gazës është për një armëpushim të përkohshëm dhe se Izraeli ka rezervuar “të drejtën për t’u kthyer në luftime” kundër Hamasit, duke thënë se për këtë do të kishte mbështetjen e SHBA, shkruan BBC.
Ditën e sotme, Netanyahu do të zhvillojë bisedime me të dërguarin e SHBA-së për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, i cili u shfaq si një ndërmjetës kryesor – duke punuar me Katarin dhe Egjiptin – për të siguruar armëpushimin që filloi më 19 janar.
Nëse gjithçka vazhdon të ecë sipas planit, gjithsej 33 pengje të mbajtura nga Hamasi dhe një grup tjetër i armatosur, Xhihadi Islamik Palestinez, pritet të lirohen deri më 1 mars, në këmbim të rreth 1900 palestinezëve të mbajtur në burgjet izraelite.
Tashmë marrëveshja ka çuar në një rritje të madhe të ndihmës humanitare të nevojshme në territorin palestinez dhe tërheqje të pjesshme të forcave izraelite.
Faza tjetër e ndjeshme e armëpushimit supozohet të shohë një fund më të përhershëm të luftës dhe lirimin e pengjeve të mbetura të kapur në sulmin vdekjeprurës të Hamasit më 7 tetor 2023.
Rreth 251 njerëz u morën peng dhe rreth 1200 të tjerë u vranë në atë sulm.
Ofensiva ushtarake e Izraelit që pasoi ka vrarë të paktën 47,400 palestinezë, sipas ministrisë së shëndetësisë së Gazës, e drejtuar nga Hamasi.
Zyra e Netanyahut ka treguar se e konsideron takimin me Witkoff në Uashington si shenjë për të shënuar fillimin e planifikuar të negociatave.
I dërguari presidencial pritet të flasë me kryeministrin e Katarit dhe zyrtarët egjiptianë këtë javë, pas së cilës kuptohet se ai dhe lideri izraelit do të diskutojnë dërgimin e delegacioneve për t’iu bashkuar bisedimeve të mëtejshme për fazën e dytë të marrëveshjes së armëpushimit.
Trump e ka bërë të qartë se dëshiron t’i jepet fund luftërave në Lindjen e Mesme. Ai tha të dielën se negociatat për armëpushimin po “përparonin” dhe se disa “takime të mëdha” ishin planifikuar me Netanyahun.
Për kryeministrin izraelit, kjo është një nxitje në skenën botërore pasi Gjykata Ndërkombëtare Penale lëshoi një urdhër arresti për të për akuzat për krime lufte.
Uashingtoni, nuk e njeh gjykatën – që do të thotë se nuk ka asnjë detyrim të ndalojë Netanyahun.
Të dy udhëheqësit pritet të diskutojnë një sërë çështjesh rajonale, duke përfshirë ringjalljen e përpjekjeve për normalizimin e marrëdhënieve midis Izraelit dhe Arabisë Saudite dhe mënyrën se si të merren me Iranin, i cili dy herë sulmoi drejtpërdrejt Izraelin me raketa dhe dronë vitin e kaluar.
Trump u tërhoq nga një marrëveshje ndërkombëtare për të frenuar programin bërthamor të Iranit në vitin 2018, ai dhe Netanyahu janë zotuar të ndalojnë Teheranin nga zhvillimi i armëve bërthamore. Irani mohon të kërkojë bombë atomike.
Të dy liderët janë gjithashtu të prirur për të ndërtuar mbi Marrëveshjen e Abrahamit, e cila vendosi lidhje diplomatike midis Izraelit dhe disa vendeve arabe, duke përfshirë Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahreinin, në mandatin e parë të Trump.
Riadi pezulloi bisedimet e normalizimit me Izraelin në fillim të luftës së Gazës dhe që atëherë ka forcuar pozicionin e tij, duke këmbëngulur se kjo është “jashtë tryezës” derisa çështja e shtetësisë palestineze të zgjidhet.
Administrata e Trump shpreson se vendosja e lidhjeve formale midis Izraelit dhe ndoshta lojtarit më të fuqishëm në botën arabe, mund të ndihmojë stabilitetin rajonal dhe të rrisë përpjekjet për t’iu kundërvënë Iranit me partnerët e tij strategjikë.
Mund të shërbejë gjithashtu si levë për të zgjatur marrëveshjen e Gazës.
© Panorama.al
