NGA ALI KILIÇ
Deklaratat e Ministrit të Jashtëm gjerman Johann Wadephul në Tiranë tingëllojnë bukur në vesh:
“Shqipëria po ecën me vendosmëri drejt BE-së dhe ne jemi pranë saj.”
E vërtetë? Jo.
Kjo fjali nuk është gjë tjetër veçse një version i ri i muzikës së vjetër diplomatike që Brukseli përdor prej vitesh kur u flet vendeve të Ballkanit.
Shqipëria i beson BE-së në masën 92%, ndërsa Maqedonia e Veriut ka përmbushur çdo kërkesë të Evropës — nga ndryshimi i emrit deri te reforma në drejtësi.
Por dera është ende vetëm pak e hapur.
BE ende nuk është gati.
Pyetja kryesore është kjo:
A dëshiron vërtet BE të jetë gati?
⸻
Strategjia e BE-së për Ballkanin: Afroji, Mbaji në pritje dhe fajëso burokracinë
Politika e Evropës për Ballkanin mund të përmblidhet me një fjali:
“Eja, por mos hyr brenda.”
Prej vitesh i njëjti skenar:
* Kërko reforma,
* Ndrysho arsyetimet,
* Mbyll një dosje dhe hap dy dyshime të reja,
* Vë vendet kundër njëri-tjetrit,
* Mbaj ndezur konkurrencën rajonale.
Kjo është metoda e preferuar e Evropës:
“Përça, copëto dhe kontrollo.”
Ashtu vepron në Ballkan, ashtu vepron në politikat e emigracionit, ashtu vepron edhe brenda vetes.
⸻
Evropa po përpiqet të mbajë në këmbë një status quo të kalbur
BE sot nuk është një aktor që udhëheq botën,
por një kontinent që i vjen nga pas ngjarjeve, që zgjohet vonë ndaj krizave dhe që është rob i kontradiktave të veta.
* Nuk ka strategji të qartë në luftën e Ukrainës.
* Në Gaza nuk mbrojti dot vlerat e veta.
* Në krizën e energjisë reagoi me panik.
* Përballë emigrantëve u dorëzua para frikës irracionale.
* Ndërkohë, rritjen e ekstremit të djathtë vetëm sa e vështron.
Kur sheh këtë tablo, kupton edhe më qartë pse BE nuk i pranon prej vitesh vendet e Ballkanit:
Sepse vetë është në shpërbërje.
Nuk është gati për zgjerim — as mendërisht, as politikisht, as strategjikisht.
⸻
Evropa që sheh emigrantët si kërcënim, nuk mund të pretendojë lidership
Sot frika më e madhe e Evropës nuk janë Ballkanet, as Rusia, as Kina.
Frika e vërtetë e Evropës janë emigrantët.
Por pikërisht këta njerëz mbajnë ekonominë në këmbë, japin frymë industrisë dhe mbajnë gjallë shtetin social.
Në një Evropë që plaket, ku mungon fuqia punëtore dhe ku bizneset mbyllen, emigrantët shihen ende si “kërcënim kulturor”.
Me këtë këndvështrim të frikësuar, si mund të prodhohet vizion?
Çfarë historie e re mund të shkruhet?
Epërsia morale e Evropës, retorika e lirisë, pretendimi për demokraci kanë mbetur vetëm fjalë.
Një kontinent që nuk mbron dot as vlerat e veta, si mund të jetë shembull për botën?
⸻
Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut: Testi i fundit moral i Evropës
Shqipëria është e vendosur.
Maqedonia e Veriut pagoi të gjitha kostot.
Bëri reformat, kontribuoi në stabilitet, u bë pjesë e rrethit të sigurisë evropiane.
Por BE sërish e mban pezull,
sërish shet pasiguri,
sërish fshihet pas procedurave.
Kjo nuk është vetëm padrejtësi ndaj Ballkanit.
Kjo është sabotim i së ardhmes së vet Evropës.
⸻
Evropa në një udhëkryq historik: nëse nuk tregon guxim, do të zhduket gradualisht nga skena
Sot në pritje nuk janë vetëm vendet e Ballkanit.
Evropa vetë qëndron para portës.
Një konstrukt i mbyllur në vetvete, i udhëhequr nga frika, i paaftë të prodhojë vizion…
Një union me politikë zgjerimi të dështuar, me refleks të ndryshkur të politikës së jashtme dhe me një sistem vlerash të gërryer…
Nëse BE nuk merr një vendim të qartë për Ballkanin,
nëse i dorëzohet më tej ksenofobisë,
nëse nuk heq dorë nga taktika “përça e sundo”,
atëherë vitet që vijnë nuk do të diskutojnë fatin e BE-së,
por rënien e Evropës.
Bota po hyn në një rend të ri.
Kontinentet po rimodelohen.
Balancat e fuqisë po ndryshojnë.
Ndërsa BE ende ka frikë nga hija e vet.
Dhe historia na mëson këtë:
Një civilizim që ka frikë nga hija e saj, nuk mund të rritet.
Ajo mbyllet, tkurret dhe harrohet.
