Hiperhidroza aksilare është termi mjekësor për djersitjen e tepërt të sqetullave që tejkalon nevojat normale të rregullimit të temperaturës së trupit.
Ndryshe nga djersitja normale që ndodh gjatë aktivitetit fizik, të qenit në vapë ose në situata stresuese, në hiperhidrozën aksilare, djersitja ndodh spontanisht, shpesh pa një shkaktar të qartë, dhe mund të jetë aq e bollshme sa të lagë rrobat dhe të shkaktojë shqetësim.
Kjo gjendje shpesh ndodh në adoleshencë ose në moshën e hershme të rritur, prek të dyja sqetullat, nuk ndodh gjatë gjumit dhe në rreth 30-50 përqind të rasteve ka një tendencë familjare.
Edhe pse nuk është kërcënuese për jetën, mund të ndikojë ndjeshëm në cilësinë e jetës, vetëbesimin dhe ndërveprimet shoqërore.
Lajmi i mirë është se ekzistojnë një numër mënyrash efektive për të lehtësuar këtë problem, nga ndryshimet e thjeshta në stilin e jetës, deri te trajtimet mjekësore dhe ndërhyrjet kirurgjikale në rastet më të rënda.
Shkaqet e zakonshme të djersitjes nën sqetulla
Djersitja është mënyra e trupit për të rregulluar temperaturën. Megjithatë, në disa raste, gjëndrat e djersës mund të punojnë tepër kur trupi është i mbistimuluar. Shkaqet e zakonshme të djersitjes së shtuar përfshijnë:
- Alkooli
- Kafeina
- Nxehtësia dhe lagështia
- Ndryshimet hormonale (puberteti, shtatzënia, menopauza)
- Glutamati i monosodiumit (MSG), një shtesë që gjendet shpesh në ushqim
- Nikotina
- Aktiviteti fizik
- Ushqim pikant, i kripur ose shumë i ëmbël
- Stresi
Hiperhidroza primare
Hiperhidroza primare është një gjendje në të cilën trupi prodhon më shumë djersë sesa është e nevojshme, edhe kur personi nuk është i ekspozuar ndaj nxehtësisë ose sforcimit fizik.
Ajo ka një model karakteristik dhe zakonisht:
- Ndikon në të dy sqetullat.
- Nuk ndodh gjatë gjumit.
- Ndodh të paktën një herë në javë
- Ka një histori familjare në rreth 30-50 përqind të rasteve.
- Fillon para moshës 25 vjeç
Hiperhidroza sekondare
Hiperhidroza sekondare ndodh kur një gjendje tjetër mjekësore ose ilaç tjetër shkakton djersitje të shtuar. Zakonisht fillon më vonë në jetë dhe prek zona më të mëdha të trupit.
Disa nga shkaqet e zakonshme përfshijnë:
- Konsumi i tepërt i alkoolit ose substancave të tjera
- Çrregullim ankthi ose sulme paniku
- Disa forma të kancerit, siç është limfoma e Hodgkin-it
- Diabeti ose problemet me tiroiden
- Sëmundje e zemrës ose e mushkërive
- Infeksione të tilla si HIV ose tuberkulozi
- Çrregullime neurologjike, të tilla si sëmundja e Parkinsonit
- Obeziteti
Ilaçet që mund të shkaktojnë djersitje të shtuar përfshijnë:
- Antibiotikë dhe ilaçe antivirale
- Terapitë e diabetit
- Terapitë hormonale
- Ilaçe për zemrën dhe presionin e gjakut
- Medikamente për shëndetin mendor
- Qetësues dhimbjesh
Trajtime në shtëpi për djersitje të tepërt të sqetullave
Trajtimet në shtëpi mund të ndihmojnë në uljen e djersitjes dhe t’ju bëjnë të ndiheni më rehat gjatë gjithë ditës. Kjo mund të përfshijë përdorimin e deodorantëve të caktuar, si dhe ndryshime në stilin e jetës dhe zakonet e higjienës personale.
Kombinimi i këtyre metodave me trajtimet mjekësore të rekomanduara nga një mjek mund të japë rezultatet më të mira.
Antidjersitës
Nëse një person ende djersit pavarësisht përdorimit të deodorantit, arsyeja mund të jetë se deodoranti vetëm maskon erën e pakëndshme, ndërsa antidjersitja në fakt e bllokon djersën.
Antidjersitja përmban klorur alumini ose zirkon alumini, të cilët mbyllin gjëndrat e djersës dhe zvogëlojnë lagështinë. Disa përmbajnë edhe acid salicilik, i cili përmirëson përthithjen dhe përshpejton tharjen. Nëse produktet e zakonshme nuk ndihmojnë, atëherë duhet të kaloni në antidjersitje me fuqi klinike më të fortë.
Për rezultatet më të mira:
- Antidjersitja aplikohet në mbrëmje në lëkurë të pastër dhe të thatë, kur gjëndrat e djersës janë më pak aktive.
- Lëreni për gjashtë deri në tetë orë
- Mund të riaplikohet në mëngjes nëse është e nevojshme
- Prisni disa orë pas rrojës për të zvogëluar rrezikun e acarimit
- Nëse shfaqet acarim, përdoret një krem hidratues ose pomadë hidrokortizoni.
- Konsistenca është thelbësore – rezultatet zakonisht shihen pas një deri në dy javësh
- Gjatë ditës, peceta antidjersitëse përdoren për freskim.
- Zakonet e higjienës dhe kujdesit për trupin
- Mbajtja e lëkurës së pastër dhe të thatë ndihmon në efektivitetin e antidjersitjeve dhe zvogëlon aromat e pakëndshme.
Ja disa këshilla për higjienën:
- Dush i përditshëm dhe tharje e plotë e sqetullave
- Eksfolimi i lëkurës një ose dy herë në javë me një leckë të butë, dorezë ose pastrues të butë për të zhbllokuar gjëndrat e djersës dhe për të hequr papastërtitë e akumuluara.
- Pas një dushi të nxehtë, prisni që trupi të ftohet para se të visheni, në mënyrë që të mos bllokoni nxehtësinë.
- Rruajtja ose shkurtimi i qimeve të sqetullave pasi kjo mund të zvogëlojë mbajtjen e lagështisë (bëni eksfolim para rruajtjes për të shmangur acarimin)
Ndryshimet e stilit të jetës
Ja disa ndryshime që mund të ndihmojnë në uljen e djersitjes:
- Shmangia e kafeinës, ushqimeve pikante, alkoolit dhe nikotinës
- Zgjedhja e rrobave dhe çarçafëve të bërë nga materiale që marrin frymë, siç janë pambuku ose pëlhura që thithin lagështinë
- Mbajtja e dhomës së freskët
- Praktikimi i teknikave të reduktimit të stresit, të tilla si frymëmarrja e thellë, meditimi ose shtrirja
- Qëndroni të hidratuar duke pirë mjaftueshëm ujë dhe duke ngrënë ushqime të pasura me ujë, siç janë kastravecat.
- Përdorimi i jastëkëve kundër djersitjes – këto janë jastëkë të disponueshëm që ngjiten në rroba dhe thithin djersën
- Veshja e shtresave të lehta dhe të ajrosura të rrobave
Trajtimet dhe ndërhyrjet mjekësore
Nëse kurat shtëpiake nuk janë të mjaftueshme, mjeku juaj mund të rekomandojë trajtime më të forta. Këto mund të përfshijnë:
- Medikamente që merren nga goja ose aplikohen në lëkurë (topike)
- Injeksione Botox , të cilat bllokojnë përkohësisht punën e gjëndrave të djersës
- Në raste më të rënda, kur asgjë tjetër nuk ndihmon, mund të merren në konsideratë procedurat kirurgjikale.
- Antidjersitësit me recetë – parandalojnë djersitjen duke krijuar tapa të përkohshme në gjëndrat e djersës. Këto tapa prishen me kalimin e kohës, kështu që zakonisht duhet të ripërdoren çdo gjashtë deri në tetë orë.
- Antikolinergjikët – bllokojnë acetilkolinën – një substancë kimike që aktivizon gjëndrat e djersës.
- Medikamente kundër ankthit – Mjekët ndonjëherë përshkruajnë medikamente kundër ankthit ose medikamente për zemrën për të zvogëluar djersitjen e shkaktuar nga stresi.
© Panorama.al
