Që nga viti 2014, cilido vend që FIFA ka vendosur të japë Kupën e Botës ka qenë subjekt i shumë debateve.
Rusia (2018), Katari (2022) dhe konsorciumi SHBA-Meksikë-Kanada i vitit 2026 ishin zgjedhje që kanë tërhequr shumë kritika, por në të njëjtën kohë kanë sjellë shumë para në arkën e Federatës Ndërkombëtare.
Dhe kur themi shumë, nuk është ekzagjerim, por realitet.
Gianni Infantino mund të ketë bërë gabime të mëdha dhe kriminale (mendoni vetëm për problemet e vizave me të cilat përballen ekipet, gjyqtarët, zyrtarët, tifozët, gazetarët, por ai pati të drejtë kur dhjetorin e kaluar, gjatë shortit për fazat e grupeve, e përshkroi Kupën e Botës si “ngjarja më e madhe që njerëzimi ka parë ndonjëherë”.
Dhe justifikimi i saj financiar është absolut, pasi me siguri do të jetë ngjarja më fitimprurëse në historinë e sportit. FIFA i ka kaluar vitet e fundit duke përmirësuar vazhdimisht parashikimet e saj të të ardhurave, me raportin më të fundit financiar që deklaron se do të mbledhë 11.5 miliardë euro nga cikli katërvjeçar që kulmon me turneun e kësaj vere.
Në fakt, pothuajse 8 miliardë nga kjo shumë do të hyjnë në arkën e saj brenda këtij viti.
Për të dhënë një shifër të prekshme për një krahasim më të qartë, mjafton të përmendim se Lojërat Olimpike (ngjarja më e madhe sportive) në Paris në vitin 2024 gjeneruan 4.48 miliardë euro!
Cila është arsyeja e shpërthimit të të ardhurave nga Kupa e Botës? Rritja e ekipeve (48 nga 32) shkaktoi një rritje prej më shumë se 30% të të ardhurave nga shitja e të drejtave televizive të ngjarjes.
Shifrat përkatëse për Kupën e Botës 2022 i sollën FIFA-s 2.56 miliardë euro, ndërsa turneu i këtij viti shtoi edhe një miliard të tjerë (3.5).
Oferta rekordthyese
Kur u ofron ofruesve të televizionit edhe 40 ndeshje të tjera nga 64 (104 gjithsej këtë vit), atëherë thjesht sheh llogaritë e tua që… ikin nga duart. Në këtë pjesë (televizion) duhet t’i heqësh kapelen FIFA-s dhe për zgjuarsinë e saj në shfrytëzimin e mediave sociale.
Si ia doli mbanë? Duke shitur të drejtat për transmetimin drejtpërdrejt të 10 minutave të para të ndeshjeve në TikTok dhe YouTube, me shpresën për të tërhequr tifozë më të rinj në mbulimin tradicional televiziv dhe njëkohësisht për të zbuluar një burim të ri të ardhurash.
Një tjetër fushë ku u krijua një rekord i lartë janë të ardhurat nga partnerët dhe sponsorët komercialë, të cilat do të sjellin një shumë rekord prej 3 miliardë eurosh!
“Ky është tashmë programi komercial më i suksesshëm në historinë e FIFA-s”, thonë ekspertët e tregut, me Federatën Ndërkombëtare që ka nënshkruar 16 marrëveshje me kompani gjigante, si dhe një numër sponsorizimesh rajonale dhe lokale, duke treguar fleksibilitet të jashtëzakonshëm.
Në të kaluarën, kishte një çmim fiks për një grup specifik të drejtash. Kjo është arsyeja pse FIFA lëvizi me një logjikë të ndryshme për këtë Kupë Bote, duke u ofruar kompanive të drejta themelore komerciale, por me mundësinë për të shtuar përfitime shtesë kundrejt një tarife shtesë.
Paketa hostimi
Kupa e 22-të Botërore, e para që u mbajt në një vend arab (Katar), i kishte sjellë FIFA-s rreth 1 miliard euro të ardhura nga biletat dhe mikpritja. Rritja e numrit të ndeshjeve ka vendosur gjithashtu rekorde të reja në këtë fushë, por të ardhurat e vlerësuara prej 3 miliardë eurosh janë shumë më të larta nga sa do të priste kushdo.
Katarianët, duke dashur të sillnin njerëz në emirat, i kishin mbajtur çmimet (e biletave dhe akomodimit) në… nivele të arsyeshme. Për shembull, biletat për finalen shiten për 600 deri në 1,000 euro dhe më e shtrenjta kishte arritur në 1,400 euro, ndërsa tani bileta magjike më e shtrenjtë për finalen e 19 korrikut në New Jersey kushton 9,450 euro (shtatë herë më e shtrenjtë!).
Më në përgjithësi, historia e “biletave dhe mikpritjes së Kupës së Botës” ka shkaktuar shumë diskutime (dhe ankesa nga organizatat e tifozëve), pasi është padyshim më e shtrenjta e të gjitha kohërave.
Faqet e internetit të specializuara raportojnë se kostoja për një tifoz që dëshiron të ndjekë ekipin e tij gjatë gjithë turneut mund të arrijë në 30,000 dollarë (27,000 euro). Në fakt, vërejtja e Donald Trump kur u informua për çmimet e biletave është karakteristike:
“As unë nuk do t’i paguaja!”
Por përveçse është më i shtrenjti, është edhe më… i vështiri. Vështirësia ka të bëjë me kufizimet e udhëtimit të vendosura nga administrata Trump.
Mjafton të themi se katër nga vendet pjesëmarrëse i nënshtrohen një ndalimi të plotë udhëtimi (gjë që prek turistët, por jo lojtarët), ndërsa ata që vijnë nga disa të tjerë duhet të kalojnë nëpër kontrolle shumë të rrepta për të hyrë në vend. Pikërisht ky kusht i bën shumë njerëz të vënë në dyshim vlerësimet e FIFA-s për shumën e të ardhurave, pasi as biletat nuk janë shitur, as numri i pritur i njerëzve që kanë udhëtuar…
Do ta zbulojmë nëse parashikimet e FIFA-s do të justifikohen apo jo në finale, ndërsa pyetjes “ku shkojnë saktësisht këto para që fiton FIFA?”, përgjigjja është:
“Për të mirën e futbollit”.
Si një organizatë jofitimprurëse, FIFA thotë se do të riinvestojë të paktën 10 miliardë euro të të ardhurave të saj “për të mbështetur zhvillimin global të futbollit”, një rritje prej 20% gjatë ciklit aktual, megjithëse mënyra se si shpërndahen këto para po shkakton polemika.
Rreth 2.5 miliardë euro janë ndarë në financim të drejtpërdrejtë për 211 shoqatat anëtare të FIFA-s dhe gjashtë konfederata kontinentale . Dhe kur u jep kaq shumë para atyre që votojnë për presidentin dhe bordin, është qartësisht një mënyrë shumë efektive për të siguruar që lidershipi aktual të qëndrojë në pushtet.
Në vitin 2022, në eventin përkatës në Katar, xhiroja kishte arritur në 30 miliardë euro, dhe kjo praktikisht do të thotë se katër vjet më vonë pritet një rritje që varion nga 43% në 70%! Shifra të tilla do të ishin zili e shumë gjigantëve të ekonomisë globale, ndërsa analistët vlerësojnë se bastet mesatare për ndeshje do të arrijnë ose tejkalojnë 450 milionë euro!
Në tre vendet që do të presin turneun, xhiroja pritet të arrijë në 5 miliardë euro. Në veçanti, në SHBA, bastet online pritet të kalojnë 3.5 miliardë, ndërsa shifra përkatëse në vitin 2022 ishte vetëm 1.5 miliardë.
Kjo për shkak se 65% e popullsisë amerikane tani ka qasje në platformat ligjore të basteve, nga 40% në vitin 2022, plus ndeshjet do të zhvillohen gjatë kohës më të shikuar për Amerikën. Kurse ky Botëror pritet të shkojë në një xhiro 50 mld euro.
Vapa dhe pushimi i ndeshjes
Orari i prapambetur mund të jetë problem për vendet evropiane (shumica e ndeshjeve luhen pas mesnatës), por edhe kështu, ato do të kenë të ardhura shtesë nga reklamat për shkak të pushimeve të famshme të ftohjes (pushimet e shkurtra që lojtarët të freskohen për shkak të temperaturave të larta).
Në minutën e 35-të dhe të 70-të të çdo ndeshjeje, do të ketë një pushim 90-sekondësh, me trajnerët që e përdorin atë si pushim dhe stacionet televizive si El Dorado të të ardhurave.
Vlerësimet nga ekspertët e marketingut sportiv tregojnë se pushimet e ftohjes mund të gjenerojnë një total të ardhurash shtesë deri në 300 milionë euro në të gjithë botën për stacionet televizive që mbajnë të drejtat.
Ndryshe nga pushimi i pjesës së parë, ku shikuesit shpesh kthehen nga ekrani, pushimi i ftohjes ndodh gjatë transmetimit të drejtpërdrejtë të ndeshjes dhe zakonisht kur shikueshmëria është në kulmin e saj dhe publiku është plotësisht i angazhuar.
Kështu, një spot reklamues 30-sekondësh gjatë një pushimi të ftohjes kushton 20% deri në 40% më shumë se reklamat e rregullta të pjesës së parë dhe mund të arrijë afër 1 milion euro!
Shpenzimet… dhe çmimet
Por përtej shumës së madhe të parave që FIFA do të mbledhë, turneu ka edhe… shpenzime, dhe Kupa e Botës 2026, përveçse më fitimprurësja, pritet të jetë (larg të qenit e dyta) edhe më e shtrenjta, duke arritur në 3.3 miliardë euro (një shumë që përfshin të gjitha kostot operative dhe paratë e çmimeve).
FIFA njoftoi vitin e kaluar se po e rriste fondin e çmimeve me 50% krahasuar me Katarin, në 630 milionë euro, me secilën nga 48 ekipet që fillimisht pritej të merrte të paktën 9 milionë dollarë dhe fituesin të merrte 44 milionë.
Këto shifra nuk i kënaqën veçanërisht federatat pjesëmarrëse, me FIFA që njoftoi dy muaj para fillimit se në fund do të shpërndante 753 milionë euro për ekipet – secili vend do të kishte të ardhura minimale prej 11 milionë eurosh.
Fitime dhe parashikime të çmendura:
–11.5 miliardë euro pritet të jenë të ardhurat e FIFA-s
-3 miliardë euro janë të ardhura nga partnerët dhe sponsorët komercialë
-9,450 euro është bileta më e shtrenjtë për finalen e 19 korrikut,
-30,000 dollarë (27,000 euro) është kostoja për një tifoz që dëshiron të ndjekë ekipin e tij gjatë gjithë turneut
-3.3 miliardë euro janë shpenzimet e FIFA-s për Kupën e Botës 2026 – pritet të jetë (larg të dytit) më e shtrenjta
-Vlerësohet se do të vendosen baste nga 44 deri në 52 miliardë euro
-450 milionë euro do të arrijnë mesataren e basteve për ndeshje
-300 milionë euro në të gjithë botën mund të gjenerohen të ardhura shtesë në total nga “pushimi freskues” i ndeshjeve për të drejtat televizive
© Panorama.al
