Shumica konservatore e Gjykatës Supreme të SHBA-së duket se mori anën e administratës Trump të hënën, në një çështje që mund të ketë implikime të mëdha për pavarësinë e agjencive federale të mbrojtura prej kohësh nga Shtëpia e Bardhë.
Rasti, Trump kundër Slaughter, rrjedh nga shkarkimi i Rebecca Slaughter nga Presidenti Donald Trump në mars, së bashku me një anëtare tjetër demokrate të Komisionit Federal të Tregtisë (FTC).
Gjykata dëgjoi më shumë se dy orë argumente nëse Trump mund ta shkarkonte atë, pasi ligji federal thotë se një komisioner mund të shkarkohet vetëm për “joefikasitet, neglizhencë të detyrës ose keqpërdorim të detyrës”.
Vendimi i gjykatës nuk pritet të shpallet për disa muaj.
Slaughter e paditi Trumpin pasi u shkarkua nga detyra në fillim të këtij viti për shkak se ishte “në kundërshtim me prioritetet e administratës”. Trump ka argumentuar se një president duhet të jetë në gjendje të ketë kontroll të plotë mbi agjencitë qeveritare, madje edhe ato të ngritura nga Kongresi për t’u mbrojtur nga ndërhyrja presidenciale, informon BBC.
Kur u krijua FTC në vitin 1914 – për të mbrojtur publikun nga praktikat mashtruese të biznesit dhe konkurrenca e padrejtë – Kongresi miratoi një ligj që thoshte se një president mund të shkarkonte komisionerët vetëm për shkak të një arsyeje dhe se komisioni prej pesë anëtarësh nuk mund të ketë më shumë se tre anëtarë të së njëjtës parti politike.
Trump emëroi Slaughter në vitin 2018 për të mbushur një pozicion demokrat në FTC, dhe ajo u riemërua më vonë nga ish-Presidenti Joe Biden. Rregulla të ngjashme për shkarkimin nga puna ekzistojnë edhe për agjenci të tjera të pavarura si Bordi Kombëtar i Marrëdhënieve të Punës.
Ligji u vu në provë në vitin 1935, kur Presidenti Franklin Roosevelt u përpoq të shkarkonte një anëtar të FTC-së, duke e shtyrë Gjykatën Supreme të mbështeste pavarësinë e disa agjencive federale si komisioni i tregtisë.
Në vendimin 90-vjeçar të njohur si Ekzekutuesi i Humphrey-t, gjykata arriti në përfundimin se, ndërsa presidenti ka të drejtën të shkarkojë zyrtarët ekzekutivë pa shkak, një fuqi e tillë nuk zbatohet për agjenci si FTC-ja që janë “as politike dhe as ekzekutive, por kryesisht kuazi-gjyqësore dhe kuazi-legjislative”.
Gjatë argumenteve me gojë të hënën, katër gjyqtarët konservatorë në gjykatë duket se nuk ishin dakord me argumentet e avokatëve të znj. Slaughter se ky do të ishte një zgjerim i papranueshëm i kompetencave të Trump.
Duke argumentuar në mbrojtje të administratës Trump, Prokurori i Përgjithshëm i SHBA-së, John Sauer, e quajti rregullin e Humphrey-t një “rast të jashtëzakonshëm të pambrojtshëm” dhe “lëng që po kalbet” të një vendimi të Gjykatës Supreme që duhet të rrëzohet.
“Mendoj se delegimet e gjera në agjenci të pavarura të papërgjegjshme ngrenë probleme të mëdha kushtetuese dhe të botës reale për lirinë individuale”, tha gjykatësi konservator Neil Gorsuch.
Tre gjyqtarët liberalë ngulën këmbë pse gjykata do të përmbyste një precedent 90-vjeçar.
“Ju po na kërkoni të shkatërrojmë strukturën e qeverisë”, tha gjyqtarja Sonia Sotomayor, “dhe t’i heqim Kongresit aftësinë për të mbrojtur idenë e tij se qeveria është e strukturuar më mirë me disa agjenci që janë të pavarura”.
Gjyqtarja Elena Kagan sugjeroi që lejimi i Trump për të shkarkuar Slaughter mund të ketë ndikime të gjera, duke pyetur: “Pyetja është, ku çon kjo?”
“Punonjësit ushtrojnë pushtet ekzekutiv kudo, megjithatë ne kemi pasur ligje për shërbimin civil që u japin atyre mbrojtje të konsiderueshme nga shkarkimi për më shumë se një shekull”, tha ajo.
Gjykata ka lëshuar tashmë një vendim kundër Slaughter, të cilin analistët sugjeruan se mund të tregojë se si do të vendosë në fund të fundit. Me një vendim 6-3, gjykata me shumicë konservatore në shtator lëshoi një urdhër emergjence duke e mbajtur në fuqi shkarkimin e saj derisa çështja të mund të dëgjohej.
Gjykata Supreme pritet gjithashtu të shqyrtojë në një datë të mëvonshme një çështje të veçantë nëse Trump kishte fuqinë për të shkarkuar Lisa Cook, një anëtare të Bordit të Guvernatorëve të Rezervës Federale.
© Panorama.al
