Uashingtoni dhe Teherani pritet të nënshkruajnë një memorandum mirëkuptimi në Zvicër të premten, më 19 qershor, i cili do të formojë bazën për 60 ditë bisedimesh që synojnë përfundimin përfundimtar të luftës dhe vendosjen e kufizimeve të reja të ashpra mbi programin bërthamor të Iranit.
Drafti prej 14 pikash, të cilin Bloomberg e ka parë, përshkruan një kornizë të gjerë angazhimesh që përfshin ndërprerjen e armiqësive, heqjen e sanksioneve, rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, mbështetje ekonomike për Iranin dhe rregulla të reja mbi programin e tij bërthamor.
Neni i parë thotë se Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara, së bashku me aleatët e tyre, deklarojnë me nënshkrimin e memorandumit një ndërprerje të menjëhershme dhe të përhershme të luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin.
Të dyja palët zotohen të mos ndërmarrin asnjë veprim armiqësor në të ardhmen dhe të përmbahen nga kërcënimet ose përdorimi i forcës kundër njëra-tjetrës.
Në të njëjtën kohë, ato zotohen të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të njëra-tjetrës, si dhe të mos ndërhyjnë në punët e brendshme të palës tjetër.
Marrëveshje brenda 60 ditëve
Drafti parashikon që negociatat për marrëveshjen përfundimtare do të përfundojnë brenda 60 ditëve, me mundësinë e zgjatjes vetëm me pëlqim të ndërsjellë.
Pika qendrore e marrëveshjes është rivendosja e plotë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.
Shtetet e Bashkuara zotohen të heqin menjëherë bllokadën detare dhe të rivendosin trafikun e qetë të anijeve në nivelet e para luftës brenda 30 ditëve.
Përveç kësaj, ato janë të angazhuara të tërheqin forcat e tyre ushtarake nga zonat përreth brenda 30 ditëve nga nënshkrimi i marrëveshjes përfundimtare.
Nga ana e tyre, Irani do të marrë masa të menjëhershme për të siguruar që kalimi i anijeve tregtare midis Gjirit Persik dhe Detit të Omanit të kthehet gjithashtu në nivelet e para luftës brenda një muaji, duke përfshirë çminimin e rrugëve detare.
Paketa prej 300 miliardë dollarësh për Iranin
Një nga pikat më të habitshme të draftit është angazhimi i SHBA-së dhe aleatëve të saj rajonalë për të hartuar një program gjithëpërfshirës për rindërtimin ekonomik dhe zhvillimin e Iranit.
Plani parashikon financim prej të paktën 300 miliardë dollarësh, ndërsa mekanizmi i zbatimit do të përcaktohet brenda kuadrit të marrëveshjes përfundimtare.
Heqja graduale e të gjitha sanksioneve
Shtetet e Bashkuara janë të përkushtuara për të vazhduar, sipas një orari që do të bihet dakord më vonë, me heqjen e të gjitha sanksioneve të vendosura ndaj Iranit.
Kjo përfshin sanksionet e Kombeve të Bashkuara dhe të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, si dhe sanksionet parësore dhe dytësore të SHBA-së.
Programi bërthamor
Teherani përsërit në draft se nuk do të pajiset kurrë me armë bërthamore.
Të dyja palët bien dakord që çështje të tilla si rezervat e materialit të pasuruar, nevojat bërthamore të Iranit dhe të gjitha detajet teknike përkatëse do të rregullohen në marrëveshjen përfundimtare.
Deri atëherë, do të ruhet status quo-ja aktuale: Irani nuk do ta zgjerojë programin e tij bërthamor dhe Shtetet e Bashkuara nuk do të vendosin sanksione të reja ose nuk do të forcojnë praninë e tyre ushtarake në rajon.
Lehtësim i menjëhershëm i kufizimeve në eksportet e naftës
Departamenti i Thesarit i SHBA-së do të lëshojë përjashtime menjëherë pas nënshkrimit për të lejuar eksportet e naftës bruto iraniane, petrokimikateve dhe derivateve të tyre.
Përjashtimet do të mbulojnë gjithashtu shërbimet bankare, sigurimet, transportin dhe çdo aktivitet tjetër të lidhur me to.
Lirimi i fondeve të ngrira
Marrëveshja parashikon gjithashtu lirimin e aseteve të ngrira ose të ngrira iraniane, ndërsa negociatat për një marrëveshje përfundimtare përparojnë.
Këto fonde do të vihen plotësisht në dispozicion për përdorim nga Banka Qendrore e Iranit, ndërsa SHBA-të angazhohen të lëshojnë të gjitha licencat e kërkuara.
Mekanizmi i mbikëqyrjes dhe regjistrimi ndërkombëtar
Të dy vendet bien dakord të krijojnë një mekanizëm të posaçëm monitorimi për zbatimin e marrëveshjes përfundimtare dhe respektimin e angazhimeve që do të dalin.
Teksti përfundimtar i marrëveshjes pritet të miratohet përmes një rezolute detyruese të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, duke u dhënë fuqi ligjore ndërkombëtare dispozitave të saj.
© Panorama.al
