Analisti dhe politologu Blendi Kajsiu ka deklaruar se protestat qytetare kanë pasur një ndikim të rëndësishëm në politikën shqiptare, duke nxjerrë në pah, sipas tij, problemet e modelit aktual të qeverisjes.
Në analizën e tij, Kajsiu thekson se puna e SPAK-ut në hetimin e rasteve të korrupsionit si në kampin socialist, ashtu edhe në atë demokrat, ka ndikuar në rritjen e besimit te ky institucion.
Sipas tij, pjesëmarrja e të rinjve në protesta ka ekspozuar një hendek mes qeverisë dhe qytetarëve, duke sfiduar imazhin e një qeverisjeje moderne.
Kajsiu kritikon reagimin e qeverisë ndaj protestave, duke thënë se përpjekja për t’i injoruar ato tregon një model të vjetër politik ku pushteti largohet nga qytetari.
Analiza e Blendi Kajsiut:
Kontributet e protestës qytetare në konsolidimin e demokracisë shqiptare tashmë janë të shumta. Protesta ka denoncuar modelin aktual zhvillimor që pasuron një pakicë dhe varfëron shumicën dërrmuese të qytetarëve, duke dhuruar dhe privatizuar hapësirat publike. Ajo ka tronditur në themel sistemin tonë politik të liderëve të përjetëshëm dhe të partive kazerma pa mendim, pa pluralizëm dhe demokraci të brendëshme.
Nuk mungojnë edhe arritje konkrete të protestës siç është integriteti i SPAK-ut, një institucion që Rama dhe Berisha po planifikonon ta hiqnin qafe nëpërmjet një reforme të reformës në drejtësi. Protesta, që në një masë të madhe buron nga puna e SPAK-ut në demaskimin e korrupsionit sa ramist edhe berishist, i ka dhënë legjitimitet dhe oksigjen SPAK-ut për të vazhduar me punën e tij.
Ama arritja më e madhe e protestës është mplakja politike e qeverisjes aktuale dhe e kryeministrit Rama. Fryma rinore dhe pjesmarrja masive e rinisë në protesta e ka nxjerrë zbuluar vjetërsinë e qeverisjes dhe të politikës së kryeministrit aktual.
Përballja e kryeministrit Rama me kreativitetin, entuziazmin dhe kurajon e rinisë shqiptare ka nxjerrë në pah të njëtat taktika që sunduesit shqiptar kanë përdorur përballë protestës qytetare, që nga Enveri, deri tek Ramizi dhe Berisha.
Sa herë populli dhe rinia shqiptare është ngritur për të protestuar kundër diktaturës, mungesës së lirisë, korrupsionit qeveritar dhe padrejtësive sociale sunduesit tanë kanë filluar të argumentojnë se pas protestave qëndrojnë forcat e errëta. Në vitet 1990-1 Ramiz Alia denonconte “forcat e errëta” që qëndronin pas protestës rinore dhe popullore kundër regjimit mbytës komunist që ai përfaqësonte.
Një refren i ngjashëm përsëritej nga Sali Berisha në protestat e vitit 1997 pas rënies së firmave piramidale. Edhe këtu problemi nuk ishte me sunduesin apo qeverisjen e tij por me agjenturat greke dhe serbe apo me grupet radikale komuniste që manipulonin qytetarët e thjeshtë.
I njëjti reagim i vjetër sa vetë politika e sundimit në Shqipëri u shfaq edhe në rastin e Ramës. Edhe një herë sunduesi Rama filloi të denonconte agjenturat greke, iraniane apo lëvizjet fashiste dhe naziste brenda protestës. E njëjta llogjikë denoncuese si ajo e Berishës në vititn 1997, vetëm se kësaj rradhe në vend të konspiracionit të kuq komunist denoncohet fashizmi i protestuesve.
Në pamundësi për ta delegjitimuar protestën kryeministri ka vendosur tashmë ta injorojë atë me parrullën “protesta në punën e vet dhe ne në punën tonë”. Duhet pranuar që asnjë sundimtar shqiptar deri tani nuk e ka shprehur kaq hapur dhe me arrogancë tezën: “nuk më plas për qytetarin!”
Është një risi që në fakt nxjerr në pah vjetërsinë e qeverisjes aktuale. Është e njëjta mënyrë të qeverisuri që në qendër vendos sundimtarin dhe jo qytetarin. Protestës dhe kërkesës qytetare për tu dëgjuar dhe për të qenë pjesë e vendimmarrjes i përgjigjet me injorim dhe shurdhëri.
Filozofia e kryeministrit është “ju keni të drejtë të dilni të protestoni unë kam të drejtën time t´ju injoroj”.
Ndaj protesta ka nxjerrë në pah se qeverisja dhe kryeministri aktual janë vjetërsira politike që transformojnë demokracinë në sundim. Është i njëjti model i vjetër politik që privatizon pushtetin publik për interesa personale, që i reduktion partitë politike, parlamentin dhe ekzekutivin në zgjatime të vullnetit të liderit.
Është po e njëjta politikë e vjetër që eleminon garën, pluralizmin dhe demokracinë brenda partive, duke e bërë të pamundur demokracinë jashtë tyre. Është po e njëjta qeverisje e Maliqit dhe jo e ligjit që ia merr të gjitha kompetencat pushtetit vendor duke e pamundësuar demokracinë lokale. Është e njëjta mënyrë sundimi që sakrifikon shtetin për të zgjeruar pushtetin.
Deri dje Rama e kish të lehtë ta fshihte vjetërsinë e modelit të tij politik. Përballë fosileve politike si Berisha dhe berishizmi ai dukej i ri, inovator dhe avan-gard. Ndaj qeveria e tij u investua fort për ti mbajtur gjallë këto fosile.
Natyrisht që propaganda qeveritare, aftësia mediatike e vetë kryeministrit dhe një dorë arkitektësh të njohur ndërkombëtar që mbushin xhepat me para nga Shqipëria e varfër ndihmonin në kurimin dhe konsolidimin e këtij imazhi.
Sot ky imazh është çjerrë si brenda edhe jashtë vendit. Për herë të parë mediat e huaja kanë përjetuar arrogancën dhe përçmimin që kryeministri Rama ka për qytetarinë dhe gazetarinë e lirë që bie ndesh me vullnetin e tij.
Dhe kjo është merita ekskluzive e protestës rinore dhe qytetare. Ajo ka nxjerrë në pah si për shqiptarët edhe për ndërkombëtarët realitetin e mykur të qeverisjes dhe të kryeministrit aktual. Imazhi i Ramës si një model inovator i qeverisjes demokratike artistike është zëvendësuar tashmë me realitetin e një sundimtari të vjetër që po plaket në pushtet.
Kërkesa e protestuesve për një Shqipëri të re, ku kryetarët e partive dhe kryeministrat nuk janë të përjetëshëm, ku nga zhvillimi përfitojnë të gjithë dhe jo vetëm oligarkët, ku qytetarët marrin pjesë në vendimmarrje, ku vota nuk kërcënohet, nuk blihet dhe nuk shitet, ku në zgjedhje ka realisht zgjedhje dhe jo riciklim, kanë nxjerrë në pah se sa e vjetër ishte Shqipëria që po ndërtonte kryeministri Rama.
Falë protestës kullat e larta në Tiranë dhe rezortet luksoze të famlijes Trump dhe Kushner tashmë janë dëshmi të politikës së vjetër të Edi Ramës, ku pushtetit është në shërbim të parasë dhe krimit më shumë se të qytetarit. Janë të njëjtat fasada që deri dje shërbenin për të na e shitur sundimin politik, kapjen dhe kriminalizmin e shteti si një vizion modern, evropian, futurist dhe avan-guard.
© Panorama.al
