Zyrtarët evropianë të sigurisë besojnë se dy anije kozmike ruse kanë përgjuar komunikime nga të paktën një duzinë satelitësh kyç mbi kontinent. Zyrtarët besojnë se përgjimet e mundshme, të cilat nuk janë raportuar më parë, rrezikojnë jo vetëm të kompromentojnë informacionin e ndjeshëm të transmetuar nga satelitët, por gjithashtu mund t’i lejojnë Moskës të manipulojë orbitat e tyre ose edhe t’i rrëzojë ato.
Anijet kozmike ruse kanë monitoruar gjithnjë e më shumë satelitët evropianë gjatë tre viteve të fundit, në një kohë tensionesh të shtuara midis Kremlinit dhe Perëndimit pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska.
Për disa vite, autoritetet ushtarake dhe civile të hapësirës në Perëndim kanë monitoruar aktivitetet e Luch-1 dhe Luch-2, dy satelitë rusë që kanë bërë vazhdimisht manovra të dyshimta në orbitë.
Të dy anijet kozmike kanë bërë afrime të rrezikshme me disa nga satelitët gjeostacionarë më të rëndësishëm të Evropës, të cilët operojnë lart mbi Tokë dhe i shërbejnë kontinentit, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, si dhe pjesëve të mëdha të Afrikës dhe Lindjes së Mesme.
Sipas të dhënave orbitale dhe vëzhgimeve teleskopike nga toka, ato kanë qëndruar afër për javë të tëra, veçanërisht gjatë tre viteve të fundit. Që nga lançimi i tij në vitin 2023, Luch-2 është afruar pranë 17 satelitëve evropianë.
“Të dy satelitët dyshohet se ‘merren me informacionin e sinjalit’”, tha për Financial Times gjeneralmajor Michael Traut, kreu i komandës hapësinore të ushtrisë gjermane, duke iu referuar praktikës së satelitëve për të qëndruar afër satelitëve perëndimorë të komunikimit.
Zyrtari shprehu shqetësim se informacioni i ndjeshëm, veçanërisht të dhënat e komandës për satelitët evropianë, nuk janë të koduara sepse shumë prej tyre u nisën vite më parë pa kompjuterë të përparuar në bord ose aftësi enkriptimi.
Kjo i lë ata të prekshëm ndaj ndërhyrjeve në të ardhmen, ose edhe shkatërrimit, sapo aktorët armiqësorë të kapin të dhënat e komandës së tyre. Manovrat në hapësirë vijnë ndërsa Rusia rrit “luftën e saj hibride” në Evropë, duke përfshirë operacione sabotimi siç është ndërprerja e internetit dhe kabllove të energjisë nënujore.
Zyrtarët e inteligjencës dhe ushtarakë janë gjithnjë e më të shqetësuar se Kremlini mund ta zgjerojë një aktivitet të tillë subverziv në hapësirë dhe tashmë po zhvillon aftësinë për ta bërë këtë.
Ndërsa Kina dhe Shtetet e Bashkuara kanë zhvilluar teknologji të ngjashme, Rusia ka një nga programet më të përparuara të spiunazhit hapësinor dhe ka marrë një qëndrim më agresiv në përdorimin e automjeteve për të gjurmuar satelitët.
© Panorama.al
