Qeveria mund të kursejë deri në gjashtë milionë dollarë, pas hyrjes në fuqi të vendimit të miratuar në muajin qershor për ndryshimin e strukturës së administratës. Këtë e bën të ditur zv.ministri i Financave, Nezir Haldeda, në një intervistë për gazetën “Panorama”. Në cilësinë edhe të kryetarit të grupit të punës për këtë reformë, Haldeda shprehet se për rastet kur do të ketë lëvizje brenda dikasterit pas shkrirjes së sektorëve që nuk i plotësojnë kriteret e parashikuara në vendim, kursimi mund të jetë deri në 5 për qind të fondit të pagave. “Ne nuk e iniciuam këtë vendim për të pasur kursimet si qëllim në vetvete, por për të eliminuar disa defiçenca që ekzistonin. Aty ku drejtoritë do të kthehen në sektorë, patjetër që do të ketë kursime. Në këto raste mendohet se mund të ketë një kursim prej 5 përqindësh e fondit të pagave kursime. E përkthyer në shifra, kjo masë kursimi mund të jetë 4 deri në 6 milionë dollarë”, shprehet zv.ministri. I pyetur nëse pas hyrjes në fuqi të këtij vendimi do të ketë ndryshim të numrit të punonjësve, Haldeda shprehet se “ky vendim nuk ka qëllim në vetvete reduktimin e numrit të punonjësve. Qëllimi madhor i saj është standardizimi i një modeli të ri mbi të cilin ndërtohen strukturat. Ai mund të jetë reduktim, por mund të jetë edhe shtim. Është hera e parë që ne kemi disa piketa të caktuara që duhet të respektohen”.
Qeveria ka miratuar një vendim për organikën e të gjitha institucioneve të administratës. Ku konsiston ku vendim?
Për herë të parë vihen në rrugë ligjore standardet e ndërtimit të një strukture të re, modifikimit apo të reformimit të institucionit. Ajo vihet në një rrugë të standardizuar, të unifikuar dhe të harmonizuar në shkallë kombëtare, jo në mënyrë të fragmentuar. Ka një set rregullash që gjithkush i referohet. Ne u themi në fund që edhe ato institucione që nuk janë pjesë e strukturës sonë, u rekomandohet ta ndjekin sepse është modeli më i mirë. Së dyti, kemi grumbulluar pjesë të legjislacionit dhe pjesë të informacionit që ekziston në DAP dhe në institucionet e tjera, se si të ndërtojnë një strukturë kur krijohet një institucion i ri, ose kur riorganizohet. Përcaktohet qartë se kur mund të ketë drejtori të përgjithshme, kur mund të ketë departament, kur mund të ketë sektorë, si mund të ketë një institucion edhe zëvendëstitullar edhe titullar. Ne kemi dhënë disa orientime.
Për ta bërë më konkrete, çfarë ndodh në rastet kur në një institucion, një drejtori ka vetëm një specialist?
Që kjo drejtori të ekzistojë, duhet të ketë më shumë se sa katër specialistë. Një drejtori duhet të ketë dy sektorë; nëse nuk ka sektorë, duhet të ketë jo më pak se katër specialistë, pra që mjeti të justifikojë qëllimin. Pra duhet të alokohen burimet atje ku është nevoja.
Nga informacionet tuaja, në administratë ka shumë raste kur një drejtor ka vetëm një specialist në varësi.
Ka disa raste, kuptohet, nuk janë të gjitha për arsye subjektivizmi. Ka raste kur janë strukturat që krijohen në kuadër të integrimit europian që kërkojnë nivel sa më të lartë hierarkik, por, nga ana tjetër, janë të pakta në numër sepse janë në vitet e para dhe do të vijnë duke u mbushur. Ne insistojmë në parimin e shkallëzimit, në ndërtimin e piramidës sa më funksionale. Nuk mund të ketë më shumë punonjës mbështetës sesa punonjës efektivë që bëjnë punën. Në vendimin e qeverisë kemi vënë një shifër 33 për qind të punonjësve mbështetës.
Sipas këtij vendimi, një drejtori duhet të ketë dy sektorë ose katër specialistë. Çfarë do të ndodhë me këto drejtori pas hyrjes në fuqi të këtij vendimi?
Është lënë një periudhë tranzitore nga gjashtë muaj për institucionet shtetërore, deri në dy vjet për institucionet e pavarura dhe pas kësaj periudhe ka mundësi për rialokime, ka mundësi për rishikim të misioneve që kryejnë institucionet. Në praktikë, çdo institucion, një herë në vit rishikon strukturën, pra edhe pa këtë vendim, ka qenë në proces evoluimi. Për shembull, s’mund të jetë institucioni me pesë veta dhe të ketë edhe zyrë finance më vete. Në këto raste janë dy institucione që kanë të njëjtën zyrë finance.
Pra drejtori që sot ka në varësi një specialist, ç’do të bëhet me të?
Ose do të shikohet nevoja që ai të ketë më shumë specialistë, ose do të reduktohet si sektor. Ky numër do të shihet në kuadër të kupolës të të gjithë institucionit. Kemi raste kur një institucion ka një titullar dhe një zv.titullar. Tani është vënë një standard që, nëse do të jetë zv.titullar, ai do të mbulojë edhe një drejtori funksionale të institucionit, për shembull drejtorinë juridike ose atë të procedurave. Do të jetë pak më efektive struktura.
Nga ky vendim preket numri i punonjësve të çdo institucioni?
Ky vendim nuk ka qëllim në vetvete reduktimin e numrit të punonjësve. Qëllimi madhor i saj është standardizimi i një modeli të ri mbi të cilin ndërtohen strukturat. Ai mund të jetë reduktim, por mund të jetë edhe shtim. Është hera e parë që ne kemi disa piketa të caktuara që duhet të respektohen.
Struktura e re do të ketë ndryshime financiare?
Nuk pritet ndonjë kursim shumë i madh, kursimet mund të jenë shumë simbolike, por kjo i bën një rishikim të gjithë misionit të institucioneve në kuadër të përmbushjes së këtyre kritereve. Kursimet në vitin e parë mund të mos jenë sinjifikative, por institucionet me këtë vendim do të detyrohen që të “shtrydhin” ato kapacitete dhe burime në mënyrë efektive. Pra, të mos vijnë dhe të thonë që duam kaq njerëz, por të vijnë dhe të thonë që bëjnë këtë shërbim dhe këtë politikë.
Në vitin e dytë, pas hyrjes në fuqi, ka një përllogaritje sa mund të kursejë qeveria nga shpenzimet?
Ne nuk e iniciuam këtë vendim për t’i pasur kursimet si qëllim në vetvete, por për të eliminuar disa defiçenca që ekzistonin. Aty ku drejtoritë do të kthehen në sektorë, patjetër që do të ketë kursime. Në këto raste mendohet se mund të ketë një kursim prej 5 për qind e fondit të pagave. E përkthyer në shifra, kjo masë kursimi mund të jetë rreth 4 deri në 6 milionë dollarë.
NDRYSHIMET NË ORGANIKËN E ADMINISTRATËS PUBLIKE
.Pozicionet e dedikuara për funksionet mbështetëse në çdo institucion nuk duhet të kalojnë 33% të numrit të përgjithshëm të pozicioneve të institucionit.
.Një drejtori mund të krijohet nëse ka në përbërje të saj të paktën dy sektorë të drejtuar nga një shef, ose, nëse ka, të paktën 5 (pesë) punonjës.
.Funksionet e marrëdhënieve me publikun nuk organizohen si njësi organizative e veçantë, me përjashtim të rastit kur misioni i institucionit e kërkon një funksion të tillë të veçuar. Si rregull, marrëdhëniet me publikun mbahen nga drejtuesit e njësive organizative të institucionit, ndërsa funksioni i zëdhënësit kryhet nga kabineti i titullarit të institucionit ose nga vetë ky i fundit.
.Pozicionet që kryejnë funksione të së njëjtës fushë, grupohen në sektorë, drejtori të përgjithshme, në rast se plotësohet standardi numerik për krijimin e njësive organizative respektive. Pozicionet që kryejnë funksione të ngjashme, grupohen në të njëjtën njësi organizative.
.Departamenti i Administratës Publike (DAP) përgatit ndryshimin e strukturës për Kryeministrin e për institucionet në fushën e Ekzekutivit. Ndërsa për rastet kur struktura është përgatitur nga organet e tjera, siç përcaktohet në ligj, merret në mënyrë të detyrueshme edhe mendimi i DAP-it dhe Ministrisë së Financave. Në rastet kur DAP jep mendim negativ, institucioni që propozon ndryshimin e strukturës duhet të reflektojë mbi vërejtjet e bëra.
.Nga ky vendim përjashtohen vetëm punonjësit e Arsimit dhe ata të Shëndetësisë.
Hyrja në fuqi
.Brenda 6 (gjashtë) muajve nga hyrja në fuqi e këtij vendimi, për institucionet në fushën e Ekzekutivit, dhe 2 (dy) vjetëve, për institucionet e tjera, strukturat organizative duhet të përshtaten sipas standardeve të përcaktuara në kreun I të këtij vendimi.
ADI SHKEMBI
© Panorama.al
