Për më shumë se një muaj, mijëra qytetarë kanë dalë në rrugët e Tiranës për të protestuar kundër qeverisë, në atë që gazeta britanike The Guardian e cilëson si shpërthimin më të madh të pakënaqësisë në Shqipëri që prej rënies së komunizmit, më shumë se tre dekada më parë.
Në një analizë kushtuar zhvillimeve të fundit në Shqipëri, The Guardian shkruan se ajo që nisi si një protestë për mbrojtjen e një rezervati natyror dhe mbi 2.500 specieve që ai strehon, është shndërruar në atë që protestuesit e quajnë “Revolucioni i Flamingove”, një lëvizje që tashmë vë në pikëpyetje vetë drejtimin që po merr Shqipëria.
Sipas gazetës, qytetarët janë të zemëruar nga projektet shumë miliardëshe të zhvillimit turistik, të mbështetura nga Jared Kushner dhe Ivanka Trump, të cilat, sipas kritikëve, rrezikojnë një nga zonat e fundit të egra në bregdetin Adriatik-Zvërnecin, lagunën e tij dhe ishullin e afërt të Sazanit. Po aq shqetësuese për protestuesit është edhe mungesa e transparencës rreth këtyre projekteve.
Qeveria shqiptare ka deklaruar se marrëveshjet nuk janë finalizuar ende. Megjithatë, publikimi i videove ku shfaqen mjete të rënda në plazhe, nxiti protestat masive, shkruan gazeta britanike.
“Tashmë demonstruesit kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, i cili fitoi mandatin e katërt vitin e kaluar, në zgjedhje ku pjesëmarrja ishte rreth 45 për qind”, thuhet në opinionin e The Guardian.
Gazeta citon edhe deklaratën e Ramës se “nuk ka absolutisht asnjë mundësi që investimi të ndalet për sa kohë që unë jam këtu”.
Sipas analizës, kreu i qeverisë ka promovuar fuqishëm investimet e huaja dhe kapitalin ndërkombëtar, duke argumentuar se ato janë të domosdoshme për zhvillimin ekonomik të një prej vendeve më të varfra të Evropës.
Megjithatë, The Guardian thekson se shqiptarët nuk janë kundër investimeve, por nuk duan që pasuritë natyrore të vendit të shiten përmes marrëveshjeve që perceptohen si të paqarta.
Gazeta vëren se, ndërsa Rama është paraqitur shpesh si një lider që po e çon Shqipërinë drejt modernizimit, kritikët e tij flasin për një “demokraci me buldozerë”, e cila duket më tërheqëse nga jashtë sesa për qytetarët që jetojnë në vend.
Sipas artikullit, kryeministri ia atribuon reagimin negativ ndaj projektit ndjenjave kundër Donald Trumpit. Por gazeta argumenton se lëvizja qytetare lidhet shumë më tepër me zhgënjimin ndaj qeverisë së Ramës, por edhe ndaj opozitës së drejtuar nga Sali Berisha.
Analiza rikujton se zhvillimi në Zvërnec u bë i mundur pas ndryshimeve ligjore të vitit 2024, të cilat lejojnë ndërtimin e resorteve me pesë yje në rezervate natyrore. Për shumë protestues, kjo përfaqëson shembullin më të qartë të sakrifikimit të interesit publik në favor të të pasurve.
Gazeta citon edhe një protestues, i cili shprehet: “Kanë kaluar më shumë se 30 vjet dhe spitalet tona janë ende në gjendje të keqe, arsimi është i dobët, nuk ka vende pune dhe të gjithë po largohen. Kemi mësuar nga përvoja se projekte të tilla përfitojnë vetëm një pakicë të pasur.”
The Guardian shkruan se shqiptarët po kërkojnë një alternativë më të mirë politike dhe se protestat kanë ngjashmëri me lëvizjet e gjata kundër klientelizmit dhe mungesës së llogaridhënies në Serbi. Gazeta veçon gjithashtu faktin se shumë të rinj shqiptarë të arsimuar, të cilët jetojnë jashtë vendit, janë kthyer për t’iu bashkuar protestave.
Artikulli përmend edhe reagimin e eurodeputetëve, të cilët kanë bërë thirrje për ndalimin e menjëhershëm të ndërtimeve në zonat e mbrojtura dhe kanë paralajmëruar se projekti mund të rrezikojë procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Sipas gazetës, ky është një sinjal serioz për qeverinë, e cila ka premtuar anëtarësimin në BE deri në vitin 2030.
“Por kryeministri duhet t’i dëgjojë para së gjithash bashkëqytetarët e tij. Kjo nuk është vetëm një betejë për të mbrojtur një pjesë të çmuar të natyrës, sado e rëndësishme që është ajo”, mbyll analizën “The Guardian” e cila thekson se kjo ka të bëjë edhe me pyetjen nëse Shqipëria mund të zgjedhë një model zhvillimi që i shërben shumicës së qytetarëve dhe jo vetëm një pakice të privilegjuar përmes marrëveshjeve të paqarta.
Përkthyer dhe përshtatur në shqip
Titulli origjinal i shkrimit: Pikëpamja e The Guardian mbi revolucionin e flamingove: Shqiptarët po ngrihen për të drejtat e tyre, si dhe për natyrën
© Panorama.al
