Një ekip studiuesish ndërkombëtarë kanë krijuar hartën më të madhe dhe më të detajuar të shpërndarjes së të ashtuquajturës materie të errët në univers.
Nga studimi i kryer konkluzionet janë befasuese, sepse ato tregojnë se është pak më e butë dhe më e përhapur sesa parashikojnë teoritë e kohës.
Vëzhgimi duket se distancohen nga teoria e relativitetit të përgjithshëm të Ajnshtajnit – duke paraqitur një enigmë për studiuesit. Lënda e Errët është një substancë e padukshme që përshkon hapësirën. Ajo përbën 80% të materies në Univers.
Dr Niall Jeffrey, nga olecole Normale Supérieure, në Paris, i cili bashkoi hartën , tha se rezultati paraqiste një “problem të vërtetë” për fizikën.
“Nëse kjo pabarazi është e vërtetë, mbase Ajnshtajni kishte gabuar,” i tha ai BBC News.
“Ju mund të mendoni se kjo është një gjë e keqe, se ndoshta fizika është prishur. Por për një fizikan, është jashtëzakonisht emocionuese. Kjo do të thotë që ne mund të zbulojmë diçka të re për mënyrën se si është Universi në të vërtetë”. -tha Jeffrey
Prof Carlos Frenk, nga Universiteti Durham, i cili ishte një nga shkencëtarët që ndërtoi punën e Albert Einstein dhe të tjerëve për të zhvilluar teorinë aktuale kozmologjike, tha se ndihej i emocionuar kur dëgjoi lajmet mbi një teori të re.
“Kam kaluar jetën time duke punuar në këtë teori dhe zemra ime më thotë se nuk dua ta shoh duke u shembur. Por truri im më thotë se matjet ishin të sakta dhe ne duhet të shikojmë mundësinë e fizikës së re,” tha Prof Frenk.
“Pastaj stomaku më dërrmohet, sepse nuk kemi arsye të forta për të eksploruar sepse nuk kemi asnjë teori të fizikës për të na drejtuar. Kjo më bën shumë nervoz dhe të frikësuar, sepse po hyjmë në një fushë krejtësisht të panjohur dhe kush e di se çfarë do të gjejmë “- shtoi më tej ai.
Por harta e re e materies së errët nuk po tregon atë që prisnin astronomët. Ata kanë një ide të saktë të shpërthimit të materies 350, 000 vjet pas Big Bengut, nga një Agjenci Evropiane e Hapësirës që vëzhgon orbitën e Observatorit të quajtur Planck. Ajo mati rrezatimin akoma të pranishëm nga ai moment, i quajtur sfondi mikrovalë kozmik, ose ndryshe “pasqyrimi i krijimit”.
Duke u mbështetur në idetë e Ajnshtajnit, astronomët, të tillë si Prof Frenk, zhvilluan një model për të llogaritur se si materia duhet të shpërndahet gjatë 13.8 miliardë viteve të ardhshme deri në ditët e sotme. Por vëzhgimet aktuale nga harta e re janë nxjerrë me disa përqind – kjo tregon se materia është përhapur paksa në mënyrë të barabartë.
Si rezultat, Prof Frenk mendon se mund të ketë ndryshime të mëdha në kuptimin tonë të kozmosit.
“Ne mund të kemi zbuluar diçka vërtet themelore në lidhje me strukturën e Universit. Teoria aktuale mbështetet në shtylla shumë skicë të bëra me rërë. Dhe ajo që mund të shohim është shembja e njërës prej atyre shtyllave.”
Por të tjerët, të tillë si Prof Ofer Lahav, nga University College London, kanë një pamje më konservatore.
“Pyetja e madhe është nëse teoria e Ajnshtajnit është perfekte. Duket se kalon çdo provë, por me disa devijime këtu dhe atje. Ndoshta astrofizika e galaktikave thjesht ka nevojë për disa ndryshime. Në historinë e kozmologjisë ka shembuj ku problemet u zhdukën, por do të jetë magjepsëse të shohësh nëse ‘tensioni’ aktual në Kozmologji do të çojë në një zhvendosje të re të paradigmës, “tha ai.
Bashkëpunimi DES përbëhet nga mbi 400 shkencëtarë nga 25 institucione në shtatë vende.
© Panoramaplus.al