Intervista e fundit duket se nuk i ka falur një kujtim të bukur operatores turistike Florina Hizmo. Me siguri i keni parë fotot e saj ditën e sotme të qarkullojnë kudo në mediat sociale. Sigurisht përdoruesve shqiptarë të aplikacioneve si TikTok, Instagram apo Twitter nuk mund tu shpëtonte ky detaj: Përdorimi i PHOTOSHOP-it.
Së fundmi, gjatë një interviste të dhënë për “Opinion”, fotografët kanë shkrepur disa foto të Hizmos dhe Blendi Fevziut teksa ishin duke biseduar. Fotoja fillimisht ashtu si ishte e freskët nga aparati i fotografit, e paedituar, është postuar nga gazetari në llogarinë e tij në Instagram. E njëjta është shpërndarë dhe nga Hizmo. Por, e edituar! Ky detaj nuk i ka shpëtuar ndjekësve të cilët kanë krahasuar foton e hedhur nga Fevziu me foton të postuar nga operatorja, duke thënë se ndonëse është e njëjta foto Florina Hizmo shfaqet krejt ndryshe.
Pasi fotot bënë xhiron e rrjetit, Hizmo e ka fshirë atë. Ndonëse nuk ishte shumë me fat dhe ra pre e përdoruesve të rrjeteve sociale, duhet thënë se përdorimi i Photoshop-it është një fenomen mjaft i përhapur që nxit debate dhe rreth të cilit ka qëndrime të ndryshme. Në aplikacione të ndryshme ekzistojnë me dhjetëra llogari që synojnë të ‘demaskojnë’ personazhet publike që editojnë fotot. Kjo nga ana tjetër, është një problem më vete edhe më i rëndë se përdorimi i Photoshop, të cilin e trajtuam ditën e djeshme në një artikull. |KLIKO: Hip se të vrava, zbrit se të vrava- Pse njerëzit në rrjetet sociale nuk kënaqen as nga perfeksioni as nga defektet?
Qëllimi nuk është të demaskojmë askënd, e aq më pak t’i bullizojmë se kanë edituar foto.
Komunikimi dhe mbajtja e kontakteve me miqtë dhe familjen janë bërë kaq të thjeshta ditët e sotme falë mediave sociale. Megjithatë, mediat sociale kanë sjellë shumë ndikime negative. Interneti është plot me modele që shfaqin trupat e tyre të përsosur dhe jorealistë, gjë që mund të nxisë pasiguri te njerëzit që i ndjekin.
Efektet e editimit të fotove tek të rinjtë
Nëse jeni të pakënaqur me pamjen tuaj, kjo nuk është diçka e re. Me zhvillimin e rrjeteve sociale, disa prej nesh janë fiksuar pas perfeksionit të trupit tonë. Sa më bukur të dukeni, aq më shumë pëlqime dhe reagime merrni në rrjetet sociale. Kjo nevojë për vëmendje dhe ‘miratim social’ mund të na bëjë të pasigurt për pamjen tonë. Hulumtimi i kryer nga ‘Taylor’ dhe ‘Francis Online’ në vitin 2016 me 144 vajza të moshës 14-18 vjeç tregoi se ekspozimi ndaj fotove të modifikuara të mediave sociale ndikoi negativisht tek pjesëmarrësit e rinj. Gjithashtu, pjesëmarrësit vlerësuan fotot e redaktuara më shumë se fotot natyrale, duke treguar sesi standardet joreale të bukurisë ndikojnë tek brezi i ri. Nëse nuk jeni ende të kënaqur me personalitetin tuaj, mund të ndikoheni lehtësisht nga ajo që shihni në Internet pa e kuptuar se ato janë larg realitetit. Vajzat e reja, veçanërisht, të cilat shohin trupa të hollë të modifikuar, fytyra të përsosur dhe flokë të bukur, dëshirojnë të kenë trupin e përsosur dhe bëhen kompulsive (të fiksuara) për këtë. Nuk është më një zgjedhje, por një ndjekje e së pamundurës.
Dhe duke qenë se nuk ka gjë të tillë, pra një trup pa të meta, ju përfundoni me urrejtje për veten tuaj. Kjo pamundësi për të arritur rezultatin e dëshiruar çon në probleme të shëndetit mendor si ankthi, depresioni dhe anoreksia. Ka pasur shqetësime në rritje për imazhin e trupit, shëndetin mendor dhe vetëvlerësimin e dobët, veçanërisht në Norvegji, ku anoreksia është shkaku i tretë më i lartë i vdekjes tek vajzat e reja.
Në një përpjekje për të zbutur këto standarde joreale të bukurisë, Norvegjia ka miratuar një ligj që kërkon që të ashtuquajturat influencer dhe blogerët të tregojnë se kur fotot e tyre janë të edituara. Le të hedhim një vështrim se çfarë është ky ligj dhe si ndikon ai.
Çfarë është ligji i fotografive të edituara në Norvegji?
Ligji i miratuar nga qeveria norvegjeze një vit më parë kërkon që influencers-at e sponsorizuar për postimet dhe markat e mediave sociale të zbulojnë çdo modifikim në fotot e tyre duke përdorur një ‘etiketë’ të miratuar nga ministria. Në thelb, ata duhet të tregojnë sa herë që një foto është modifikuar. Ky ligj i vlen për fotot ku është përdorur editim në format e trupit, ngjyrë të lëkurës ose përdorimin e filtrave për të bërë fotografi. Çdo ekzagjerim i muskujve, buzët e zmadhuara dhe beli më i ngushtë do të kërkojë ‘etiketimin’ në fjalë.
Është pjesë e natyrës njerëzore të krahasojmë veten me të tjerët dhe fatkeqësisht, rrjetet sociale e kanë përkeqësuar situatën. Kur shohim foto joreale në Internet, është e lehtë për ne të krahasojmë papërsosmëritë tona me modelet e fotoshopuara. Ndikimi i standardeve të paarsyeshme ose të pamundura të bukurisë të krijuara nga fotot e redaktuara në Internet në shëndetin tonë mendor është ekstrem.
Nevoja për Ligjin e Ri të Norvegjisë
Numri i pacientëve që kanë probleme të shëndetit mendor dhe kanë nevojë për trajtim në Norvegji është rritur vitet e fundit. Përafërsisht 70,000 fëmijë dhe të rinj vuajnë nga problemet e shëndetit mendor, që është një numër i lartë për një vend me një popullsi të vogël prej 5.4 milionë banorësh. Reklamimi dhe mediat sociale mund të bëjnë shumë presion mbi ju për të arritur trupin ideal që shihni në Internet, i cili shpesh është një figurë e redaktuar në mënyrë dixhitale. Këto foto të filtruara dhe të fotoshopuara të mediave sociale mund të vendosin standarde joreale bukurie nëse doni të dukeni si modelet që shihni në Internet. Ligji në fjalë dëshiron të zvogëlojë pasigurinë e trupit duke parandaluar reklamuesit dhe ndikuesit që të ndajnë foto të modifikuara që ne shohim në platformat mediatike dhe reklamat pa i pranuar ato.
Shumë influencer në Internet e kanë mirëpritur ligjin e ri si një hap për të sfiduar idealet ekstreme të trupit. Ata thonë se ligji i ri do të sjellë një ndjenjë realiteti në perceptime të paarritshme ose mashtruese të bukurisë që kanë ndikuar në jetën tonë për një kohë të gjatë.
Çfarë thonë përdoruesit e rrjeteve sociale rreth kësaj?
Shumë të famshëm kanë reaguar në të kaluarën duke u kërkuar revistave që të mos editojnë fotot e tyre, duke kuptuar se kjo mund të shkaktojë pasiguri te shumë njerëz. Në vitin 2015, Zendaya, një nga aktoret e reja më të mira dhe më me influencë në Hollywood, ndau një foto para dhe pas editimit të për të treguar se sa të ndryshme janë imazhet e edituara nga realiteti.
Madeleine Pedersen, një influencuese norvegjeze, pranon se standardet joreale të bukurisë na kanë bërë të pasigurt për pamjen tonë fizike. Ajo tregon se në të kaluarën ka pasur probleme me trupin për shkak të rrjeteve sociale. Influencerja thotë se duhet të dimë se ajo që shohim në Internet është një imazh origjinal ose i retushuar. Influenceri norvegjez, Eirin Kristiansen, thotë se është një hap në drejtimin e duhur, por aktualisht duket më shumë si një rrugë e shkurtër sesa një zgjidhje e përhershme. Ajo shpreh mendimin e saj se vendosja e simboleve vetëm në postimet në rrjetet sociale nuk do të zgjidhë problemet e shëndetit mendor.
A është ky ligj një përgjigje për problemet e shëndetit mendor?
Mediat sociale ndikojnë në imazhin e trupit tonë. Sipas një studimi nga Parlamenti i Mbretërisë së Bashkuar, vetëm 5% e pjesëmarrësve nën 18 vjeç në anketë thanë se janë të kënaqur me pamjen e tyre dhe nuk e konsiderojnë që të ndjekin një dietë apo të kryejnë operacione estetike për të ndryshuar pamjen e tyre. Vendimi për të zbuluar çdo modifikim në foto duket se është vendimi i duhur nga qeveria norvegjeze. Megjithatë, kjo nuk do ta zgjidhë problemin e vërtetë për ne, sepse kjo çështje komplekse nuk ka zgjidhje të thjeshtë.
Ne shpesh rregullojmë ndriçimin, kontrastin dhe detaje të tjera në imazhet tona për t’i bërë ato të duken të këndshme. Këto veçori janë të disponueshme në shumicën e aplikacioneve të mediave sociale. Ne gjithashtu e dimë se si fotografët profesionistë manipulojnë ndriçimin dhe përdorin filtra për t’i bërë modelet të duken sa më mirë. Këto rregullore dhe kufizime për ndikuesit, korporatat dhe platformat e mediave sociale nuk arrijnë të adresojnë rrënjën e problemit. Platformat e mediave sociale si Facebook përmendin shëndetin personal në politikat e tyre të reklamimit dhe ndajnë burime për të ndihmuar.
Megjithatë, ne mund të bëjmë përpjekje më entuziaste për të mbajtur veten larg nga mashtrimi në rrjetet sociale. Zgjidhja afatgjatë për çështjet e imazhit të trupit qëndron në një qasje tjetër. Ndoshta duke rritur ndërgjegjësimin, ose duke u bërë më pranues i standardeve realiste të trupit.
Përpjekje edhe nga Britania e Madhe
Pas rregullores së Norvegjisë për ta bërë të paligjshme që influencers-at e mediave sociale të postojnë një foto të edituar, Mbretëria e Bashkuar mund të ndjekë këtë shembull. Mbretëria e Bashkuar ka paraqitur një projekt-ligj në një përpjekje për të luftuar pasiguritë e trupit në Internet. Kjo vjen pasi u pa një rritje me 41% të të shtruarve në spital për anoreksi, bulimi dhe çrregullime të të ngrënit tek të rinjtë 17 vjeç e poshtë. Rregullorja e re, projektligji i imazhit të trupit të ndryshuar dixhitalisht bën thirrje për transparencë më të madhe nga markat dhe influencuesit që përdorin Photoshop ose FaceTune.
“Nëse dikush është paguar për të postuar një fotografi në mediat sociale të cilën e ka redaktuar, ose reklamuesit, transmetuesit ose botuesit po fitojnë para nga një fotografi e redaktuar, ata duhet të jenë të sinqertë dhe të hapur në lidhje me të.” -thuhet në projektligj. Kjo nuk është hera e parë që një projektligj i kësaj natyre i propozohet parlamentit.
Ekziston ende një shqetësim se si do të zbatohet ky ligj nëse hyn në lojë. Ngjashëm me ligjin e Norvegjisë, projektligji i Mbretërisë së Bashkuar do të fokusohet në postimet me pagesë, duke siguruar që fotografitë e ndryshuara në mënyrë dixhitale në mediat sociale të mos lidhen me reklama, partneritete markash ose reklama.
Today in Parliament I am introducing my #BodyImageBill, which calls for images featuring digitally altered bodies to be labelled, to help foster more honest and realistic representations of the way we look. (1/4) pic.twitter.com/SAlBFNRr6E
— Dr Luke Evans MP (@drlukeevans) January 12, 2022
Ligji për photoshop-in fillon një diskutim të rëndësishëm
Editimi i imazhit është një faktor që ndikon në pakënaqësinë ndaj formave trupore dhe problemet e shëndetit mendor tek ne. Megjithëse ligji në Norvegji rrit ndërgjegjësimin për ndryshimin e fotove në Internet, ai nuk e zgjidh plotësisht problemin e shëndetit mendor tek të rinjtë dhe të rejat.
Do të jetë interesante të shihet se çfarë bëjnë vendet e tjera dhe kanalet e mediave sociale për të adresuar këtë çështje urgjente. Ligji i editimit të fotografive në Norvegji është një thirrje zgjimi për ne se si imazhet e mediave sociale na manipulojnë dhe ndikojnë negativisht në mënyrën se si ne e shikojmë veten.
***Copyright Panorama Plus, ndalohet ribotimi i artikullit
© Panoramaplus.al