Përshkallëzimi i tensionit në Lindjen e Mesme dhe veçanërisht mundësia e një konflikti më të gjerë me Iranin, rikthen në plan të parë një skenar që deri vonë dukej ekstrem: kufizime në konsumin e karburantit dhe masa emergjente në udhëtimet e përditshme.
Sipas informacioneve nga ‘Financial Times’, Komisioni Evropian po shqyrton tashmë një kornizë për ndërhyrje në rast të një ndërprerjeje serioze të furnizimit me naftë.
Madje edhe zbatimi i racionimit të karburantit është në diskutim, si dhe lirimi i koordinuar i rezervave strategjike të karburantit nga shtetet anëtare, me qëllim shmangien e mungesave ekstreme dhe rritjes së pakontrolluar të çmimeve.
Ky skenar nuk është teorik, por BE po e shqyrton. Ngushtica e Hormuzit, nëpër të cilën kalon një përqindje e konsiderueshme e prodhimit global të naftës, është një pikë kritike për zinxhirin global të furnizimit. Çdo ndërprerje e transportit detar mund të çojë në një tronditje të menjëhershme të çmimeve të karburantit, duke ndikuar drejtpërdrejt në tregun evropian.
Në të njëjtën kohë, në nivelin e jetës së përditshme, po kthehen propozime që kujtojnë fort periudhën e krizës energjetike të vitit 2022.
Sipas mediave gjermane, forcimi i punës nga distanca po konsiderohet si një masë për të kufizuar udhëtimet, si dhe vendosja e kufizimeve të përgjithshme të shpejtësisë në autostrada, me qëllim uljen e konsumit të karburantit.
Logjika që qëndron pas këtyre lëvizjeve është e qartë. Ulja e kërkesës për të kufizuar presionin në treg dhe për të shmangur panikun. Megjithatë, për shoferin kjo përkthehet në një sërë ndryshimesh që ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e tij të përditshme.
Në terma praktikë, një racionim i mundshëm i karburantit do të nënkuptonte kufizime në furnizimin me karburant, qoftë me një limit maksimal prej litrash për automjet ose bazuar në numrin e regjistrimit, siç është zbatuar në krizat e mëparshme.
Në të njëjtën kohë, rritja e punës nga distanca do të zvogëlonte udhëtimet ditore për në punë, ndërsa kufizimet më të ulëta të shpejtësisë do të ndikonin si në kohën e udhëtimit ashtu edhe në sjelljen e drejtimit të automjetit.
Pyetja thelbësore është nëse Evropa është më e përgatitur sot sesa në krizat e mëparshme. Nga njëra anë, ka një depërtim më të madh të automjeteve elektrike dhe modeleve hibride , gjë që zvogëlon varësinë nga lëndët djegëse fosile. Nga ana tjetër, flota e makinave konvencionale mbetet dominuese, veçanërisht në vendet e Jugut.
Për tregun grek, ku mosha mesatare e makinave është e lartë dhe varësia nga benzina dhe nafta është e fortë, një skenar i tillë do të kishte një ndikim qartësisht më të madh. Rritjet e çmimeve të karburantit do t’i kalonin drejtpërdrejt konsumatorit, ndërsa kufizimet e mundshme do të krijonin vështirësi shtesë në jetën e përditshme.
Përfundimi është se, edhe nëse masat më ekstreme nuk zbatohen përfundimisht, drejtimi është i qartë. Energjia dhe veçanërisht lëndët djegëse po kthehen në epiqendrën e pasigurisë politike dhe ekonomike, me faktorin kryesor përsëri në ballë të ndikimeve.
© Panorama.al
