Kur pashë titullin e shkrimit të Gentit, e mandej e lexova, “Pak e saktë”, m’u kujtua një emision pasditeje në një televizion shqiptar, i cili sillte të gatuara (përafërsisht) ushqimet e preferuara të njerëzve të mëdhenj në kohë të ndryshme. Oscar Wild, për shembull, urdhëronte, madje duhet të ishte në tryezë kur shkonte ai, sanduiç me gjalpë, kripë, piper dhe kastravec! Nuk e di ku e rrëmonte shkrimtari frymëzimin në këtë pjatë, megjithatë, ndoshta ka dashur të ketë thjesht diçka në stomak se, sa për shije, sanduiçi lë për të dëshiruar! Goethe-ja e kishte pak më të “sofistikuar” shijen; mjaftohej me pak domate të kavardisur në tigan duke i shtuar një mocerele me qumësht buallice. Hajt mo! Diçka më mirë, tek e fundit tregonte shijen e tij italiane. Ndërsa Dante Aligieri, vezës së zierë i shtonte edhe karçof, sa për ta shoqëruar. Jo se bënte ndonjë miksim për t’u shënuar. M’u kujtuan të gjitha këto pas titullit, jo se ishin pak e saktë, por pikërisht për të kundërtën. Pak e asfare saktë! Sepse i mitizon njeriu emra të tillë, e pandeh se në gjithçka janë të rafinuar, me shije të hollë, derisa përballen me kastravecin… Natyrisht që të dhënat që i kanë bërë ata që merren me këtë punë të dalin në këto përfundime mund të jenë edhe të diskutueshme, ata pa dyshim duhet dhe kanë shijuar plot gjëra të tjera. Ama, sipas referencave, hanin “Pak e jo saktë”. Sanduiçin e Oscar Wildit, këtu, sot, edhe për bamirësi ta japësh, ta flakin fytyrës. Po nejse, çështje shijesh. Ne këtë tonën e duam tamam dhe të saktë!
Emra të mëdhenj, zakone të vogla
Lord Bayron, protagonist i romanticizmit anglez, kishte probleme me oreksin dhe përdorte shpesh uthullën balsamike. Marcel Proust përdorte kafen ekspres në sasi të mëdha. Emily Dickson e thekte bukën gjithnjë përpara se ta hante, ndërsa Franc Kafka pinte shumë qumësht. Walt Whitman hante për mëngjes një biftek të bollshëm me molusqe, sa për hapje oreksi. Po të vazhdojmë kërkimin te Kafka, gjejmë që melankoliku kishte një raport të çuditshëm me ushqimin: për të qëndruar fizikisht i pastër dhe për të qenë i sintonizuar me natyrën, i detyronte vetes regjim rigoroz, nuk konsumonte mish dhe alkool. Praktikonte sport, më së shumti not, deri në atë pikë sa ai vetë pohonte: “Jam qenia e gjallë më e dobët që njoh”. Për Ernest Heminguay-n vera ishte po aq e rëndësishme sa ushqimi. Sa për pasionin e tij për peshkimin, s’ka nevojë për kërkime që të dihet. Makaronat e preferuara të Rossini-t ishin kalorike, nuk ngelnin më përbërës për t’u shtuar: proshutë, djathëra, erëza, kërpudha, pana. Ç ’mund t’i pëlqente tjetër italianit më shumë se makaronat?
Pak e saktë!
Na kishte thënë njëherë një mik që kishte qenë në një restorant të vogël, i cili kishte një koncept interesant; shërbente vetëm 2-3 sallata të ditës dhe disa pjata makarona të freskëta. M’u dëgjua shumë intriguese dhe i premtova vetes që do të shkoja patjetër.
Me të thënë e me të bërë. U mblodhëm pesë miq një të shtunë në darkë dhe i hymë në derë. Ambienti, megjithëse s’kishte njerëz, na la një përshtypje mjaft të këndshme. Ishte plot dritë, i dekoruar me masë e me shije, xixë i pastër, komod dhe pa salltanete të tepruara. Dhe kamerieri ishte goxha djalë e me humor.
Ulemi në tavolinë dhe na vjen menyja. Ishte thjesht një format A4 i futur në një nga ato zarfet e holla plastike që të mos zhubrosej. Siç na kishte thënë dhe miku që na e sugjeroi, kishte 3 sallata, nja 7 makarona dhe në fund shkruante “Mish i ditës”. “Shumë mirë, – thashë me vete, – me sa duket do të kënaqemi”. Menyja e thjeshtë dhe koncize të jepte përshtypjen e një profesionisti që e dinte se ç’bënte dhe e merrte seriozisht kënaqjen e klientëve-mysafirë. Më pëlqen shumë kjo ideja e të bërit “pak e saktë”.
“Peston e bëni këtu, apo jo?”, i bëra një pyetje kamerierit, ndërsa lexoja “tagliatelle al pesto genovesse”. “Jo”, m’u përplas në fytyrë përgjigjja shokuese e tij… Shkëmbyem të pestë në tavolinë një vështrim të habitur. “Unë dua një tagliatelle me kërpudha porcini”, porositi vëllai im. “S’kemi kërpudha porcini se të gjitha eksportohen”, vjen shuplaka e dytë. Kishte dhe një “tris” (pjatë makaronash me tre shije), të përbërë nga spaghetti, tagilatelle dhe ravioli. Kur e pyeta me se ishin të mbushura raviolit, më tha se s’e dinte sepse i blinin nga ato të gatshmet te pazari i sheshit “Avni Rustemi”.
Dreqi e mori!!! Ose kuzhinieri i tyre është kuzhinieri më dembel në botë, ose kemi humbur të tërë toruan dhe s’dimë se ç’na bëhet. Po flasim për një meny me shtatë pjata nga e cila mungojnë të paktën dy.
Porositëm dy sallata dhe pesë makaronat e ngelura në meny.
Restoranti kishte kapacitet për rreth 40 klientë dhe në atë moment ishim vetëm ne. Po flasim për të shtunë mbrëma rreth orës 21:00. Në një orë të tillë, ditën e shtunë, një restorant në Tiranë brenda Unazës së Vogël duhet të gumëzhijë nga klientët që darkojnë.
Pasi dolëm nga restoranti kaluam dhe para një tjetri (goxha i njohur ky) për të parë në kishte njerëz, në një përpjekje të fundit për të justifikuar boshllëkun e të parit (gusht, kanë ikur njerëzit etj.). Vetëm me një vështrim kalimthi nga jashtë i numëruam nja 20 veta…
Një ide të “pse”-së së boshllëkut të restorantit me makarona të jepej që në problemet në meny, por arsyeja e vërtete u duk kur pjatat erdhën në tavolinë.
Antipastën kapreze kuzhinieri kishte pasur “ndriçimin” ta spërkaste me uthull balsamike. Flasim për një nga antipastat më të thjeshta dhe më të shijshme në botë; domate, mozzarella, vaj ulliri, borzilok, shumë pak kripë të trashë dhe piper të bluar në moment. Po ta mësojnë këtë në “Capri”, do ta akuzojnë për krim gastronomik… Sallata tjetër, që ishte, siç na tha dhe kamerieri, specialitet i lokalit, kishte kërpudha konservë. Ndërsa pastat, tri ishin me pana, ndërsa në dy të tjerat, në fund të pjatës kishte të paktën dy lugë gjelle yndyrë.
Gjynah!…… Restoranti ishte me të vërtetë “pak”, por aspak “sak” ama…
Më poshtë është një recetë super e thjeshtë. Një kryevepër e vërtetë italiane, sa e thjeshtë, dhe e shijshme. Një himnizim i vërtetë i thënies së keqpërdorur “pak e sak”.
Spaghetti me djathë dhe piper
Përbërësit
Për 4-5 persona:
• 1 pako spaghetti
• 70 gr parmigiano regianno e grirë
• 70 gr pecorino romano i grirë
• 60 ml qumësht
• 80 ml vaj ulliri i cilësisë së parë
• piper kokërr
• kripë (opsionale)
Përgatitja:
Në një tas përziejmë dy djathërat dhe shtojmë qumështin.
Përziejmë mirë dhe pastaj shtojmë vajin e ullirit bashkë me piper të freskët.
Përziejmë përsëri. Piper duhet të ketë bollshëm, aq sa të marrë përzierja ngjyrë gri.
Heqim mënjanë gjysmën e përzierjes.
Ziejmë spaghettit “al dente” në ujë me kripë, i kullojmë dhe i hedhim në tasin me djathërat. Përziejmë mirë me një pirun. Mund të jetë e nevojshme të shtojmë dhe nja dy lugë gjelle nga uji ku ziejnë makaronat.
Shtojmë pjesën tjetër të djathërave që hoqëm mënjanë dhe përziejmë përsëri.
Provojmë shijen. Nëse e duam më pak më tepër kripë, mund të shtojmë. Normalisht, kripa që kanë djathërat dhe kripa që kanë marrë spaghettit gjatë zierjes duhet të mjaftojë.
E shërbejmë menjëherë të shoqëruar me një tas pecorino romano të grirë dhe mulli piperi në tavolinë, në mënyrë që të spërkasim në pjatë nëse do të duam.
[email protected]
Dërgoni recetat tuaja!
